‘सुपर एल निनो’चा धोका वाढला!भारतावर हवामान संकटाचे सावट

super el nio जगभरातील हवामानतज्ज्ञांमध्ये सध्या पॅसिफिक महासागरातील वाढत्या तापमानाबाबत गंभीर चिंता व्यक्त केली जात आहे. प्राथमिक निरीक्षणांनुसार, उष्णकटिबंधीय पॅसिफिक महासागरात तयार होत असलेली एल निनो स्थिती पुढील काही महिन्यांत अधिक तीव्र होण्याची शक्यता असून, ती ‘सुपर एल निनो’मध्ये रूपांतरित होऊ शकते, असा इशारा शास्त्रज्ञांनी दिला आहे. हवामान संस्थांच्या अहवालानुसार, महासागराच्या पृष्ठभागाचे तापमान अपेक्षेपेक्षा जास्त वेगाने वाढत आहे. ही स्थिती दीर्घकाळ टिकल्यास जागतिक स्तरावर तीव्र उष्णतेच्या लाटा, अनियमित पाऊस आणि दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याचा धोका वाढू शकतो.

 

 

 

 

अमेरिकेची NOAA आणि ऑस्ट्रेलियातील हवामान विभाग यांसारख्या संस्थांनी या परिस्थितीवर सतत देखरेख सुरू केली आहे. बीबीसीच्या अहवालानुसार, सध्याचे हवामान नमुने 2026 पर्यंत अधिक तीव्र एल निनो स्थितीकडे निर्देश करत आहेत.

मे महिन्यात पॅसिफिक महासागराचे तापमान सरासरीपेक्षा सुमारे 0.5°C अधिक नोंदवले गेले आहे. हवामान तज्ज्ञांच्या मते, ही वाढ मान्सून हंगामात कायम राहिल्यास जगभरातील हवामान प्रणालीवर मोठा परिणाम होऊ शकतो. एल निनो होण्याची शक्यता 61% वरून वाढून सुमारे 82% पर्यंत पोहोचल्याचेही अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

भारतीय हवामान विभागाच्या तज्ज्ञांच्या मते, एल निनोचा थेट परिणाम भारताच्या मान्सूनवर होतो. यामुळे पावसाचे प्रमाण घटू शकते आणि देशात उष्णतेची तीव्रता वाढून दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याचा धोका असतो.

हवामानशास्त्रज्ञांच्या निरीक्षणानुसार, पॅसिफिक महासागरातील जलद तापमान बदल हा चिंतेचा विषय आहे. ला निनो अवस्थेतून बाहेर पडून पुन्हा कमी कालावधीत महासागराचे तापमान वाढणे ही असामान्य स्थिती मानली जाते, जी अधिक तीव्र हवामान बदलांचे संकेत देऊ शकते.

एल निनोची तीव्रता मोजण्यासाठी निनो 3.4 निर्देशांक वापरला जातो. जेव्हा हा निर्देशांक 1.5°C पेक्षा जास्त जातो, तेव्हा त्याला तीव्र एल निनो मानले जाते. सध्याच्या अंदाजानुसार, हा आकडा 2°C ते 2.5°C पर्यंत जाऊ शकतो, जे इतिहासातील अत्यंत तीव्र हवामान घटनांपैकी एक ठरू शकते.

या परिस्थितीचा परिणाम केवळ पॅसिफिक क्षेत्रापुरता मर्यादित नसून संपूर्ण जगावर होतो.super el nio काही भागांमध्ये अतिवृष्टी आणि पूर, तर काही भागांमध्ये गंभीर दुष्काळ निर्माण होऊ शकतो. याचा सर्वाधिक फटका कृषी क्षेत्राला बसतो, ज्यामुळे अन्नधान्य उत्पादन घटते आणि अन्नसुरक्षेचा प्रश्न निर्माण होतो.

तज्ज्ञांच्या मते, एल निनोमुळे जागतिक तापमान वाढ, पाण्याची टंचाई, शेती उत्पादनात घट आणि अन्नधान्याच्या किमतींमध्ये वाढ यांसारख्या समस्या गंभीर रूप धारण करू शकतात. विशेषतः गरीब आणि विकसनशील देशांवर याचा अधिक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

एकूणच, पॅसिफिक महासागरातील ही असामान्य तापमानवाढ भविष्यातील हवामान संकटाचे गंभीर संकेत देत असून, जगभरातील देशांनी याकडे गांभीर्याने लक्ष देण्याची गरज असल्याचे हवामानतज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.