चीन पुढचा सुपरपॉवर ठरणार का?

china-the-next-superpower : रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमिर पुतिन आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या अलीकडील भेटीनंतर जागतिक राजकारणात पुन्हा एकदा मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. या भेटीनंतर “चीन पुढील सुपरपॉवर बनू शकतो का?” आणि “अमेरिकेची जागा चीन घेणार का?” असे प्रश्न आंतरराष्ट्रीय पातळीवर उपस्थित होत आहेत.

 

 

 

 

 

पुतिन आणि शी जिनपिंग यांच्या चर्चेत दोन्ही देशांनी आपले आर्थिक, ऊर्जा आणि तांत्रिक सहकार्य अधिक मजबूत करण्यावर भर दिला. दोन्ही नेत्यांनी अमेरिकेच्या धोरणांवर अप्रत्यक्ष टीका करत, बहुध्रुवीय (multipolar) जागतिक व्यवस्थेची गरज व्यक्त केली. मात्र, या भेटीत काही मोठे करार किंवा निर्णायक निर्णय झालेले नाहीत, असेही स्पष्ट झाले आहे.

 

चीन गेल्या काही वर्षांत आर्थिक आणि तांत्रिक क्षेत्रात मोठी झेप घेत आहे. त्याचबरोबर जागतिक व्यापार, उत्पादन आणि पुरवठा साखळीत चीनची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची बनली आहे. त्यामुळे अनेक तज्ज्ञ चीनला भविष्यातील संभाव्य सुपरपॉवर म्हणून पाहतात. मात्र, अमेरिकेची लष्करी ताकद, डॉलरचे वर्चस्व आणि जागतिक प्रभाव पाहता चीन लगेचच अमेरिकेची जागा घेईल, असे स्पष्टपणे म्हणता येत नाही.

 

विश्लेषकांच्या मते, सध्या जग “एकध्रुवीय” नसून “बहुध्रुवीय” दिशेने जात आहे, जिथे अमेरिका, चीन, रशिया आणि इतर मोठ्या अर्थव्यवस्था आपापला प्रभाव वाढवत आहेत. त्यामुळे पुढील काही वर्षांत जागतिक सत्तासंतुलन अधिक गुंतागुंतीचे होण्याची शक्यता आहे.

 

या पार्श्वभूमीवर पुतिन-शी जिनपिंग भेट ही केवळ राजनैतिक चर्चा नसून भविष्यातील जागतिक सत्तासमीकरणांचे संकेत मानले जात आहेत.