२०५० पर्यंत भारतातील धार्मिक लोकसंख्या कशी असेल?

‘पीयू रिसर्च’च्या अंदाजातून महत्त्वाचे चित्र समोर

    दिनांक :21-May-2026
Total Views |
नवी दिल्ली,
The number of Hindus in India by 2050. जगभरातील धार्मिक लोकसंख्येतील बदलांबाबत विविध संशोधन संस्था वेळोवेळी अंदाज व्यक्त करत असतात. त्यामध्ये प्यू रिसर्च सेंटरच्याअहवालाचा मोठ्या प्रमाणावर उल्लेख केला जातो. या अभ्यासानुसार २०५० पर्यंत भारत आणि जगातील धार्मिक लोकसंख्येच्या रचनेत काही बदल दिसू शकतात, मात्र मोठे धक्कादायक परिवर्तन अपेक्षित नाही.अहवालातील अंदाजानुसार भारताची एकूण लोकसंख्या पुढील काही दशकांत वाढत राहील आणि २०५० पर्यंत ती सुमारे दीड अब्जाहून अधिक होऊ शकते. या वाढीसोबत सर्व प्रमुख धर्मांच्या लोकसंख्येतही वाढ अपेक्षित आहे. मात्र वाढीचा वेग वेगवेगळा असल्यामुळे टक्केवारीत काही प्रमाणात बदल दिसू शकतो.
 
 
Hindus in India
 
अंदाजानुसार २०५० पर्यंत भारतात हिंदू लोकसंख्या सर्वाधिक राहणार आहे आणि देश हिंदू-बहुलच राहील. मात्र त्यांच्या टक्केवारीत थोडीशी घट होण्याची शक्यता वर्तवली जाते. दुसरीकडे, मुस्लिम लोकसंख्या संख्यात्मक दृष्ट्या वाढेल, कारण एकूण लोकसंख्याच वाढणार आहे. तरीही भारताच्या सामाजिक संरचनेत मूलभूत बदल होणार नाही, असेही अनेक तज्ज्ञ स्पष्ट करतात.२०११ च्या जनगणनेनुसार हिंदूंचा वाटा सुमारे ७९ टक्क्यांहून अधिक होता, तर मुस्लिम लोकसंख्या सुमारे १४ टक्क्यांच्या आसपास होती. पुढील दशकांमध्ये आरोग्य सेवा, शिक्षण, शहरीकरण आणि आर्थिक विकास यांचा परिणाम सर्व धर्मांच्या लोकसंख्या वाढीच्या दरावर होईल, असे अभ्यास सांगतो. या सर्व अंदाजांमध्ये एक गोष्ट स्पष्ट आहे की भारताची धार्मिक विविधता कायम राहणार आहे आणि कोणत्याही एका समुदायाचा अचानक मोठा बदल होणार नाही. त्यामुळे २०५० पर्यंत भारताची ओळख एक बहुधर्मीय आणि वैविध्यपूर्ण देश म्हणूनच कायम राहील.