‘स्टार खेळाडू असली तरी नियमांपेक्षा मोठी नाही’; विनेशवर कोर्टाचे स्पष्ट मत

Courts clear stance on Vinesh भारतीय कुस्ती क्षेत्रात शुक्रवारी मोठी घडामोड घडली. देशातील आघाडीची महिला कुस्तीपटू विनेश फोगाट हिला आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या निवड चाचण्यांमध्ये सहभागी होण्यास सर्वोच्च न्यायालयाने परवानगी दिली. त्यामुळे तिच्यासमोरील मोठा कायदेशीर अडथळा दूर झाला असला, तरी न्यायालयाने केलेल्या कठोर निरीक्षणांमुळे संपूर्ण प्रकरण नव्या चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहे.

 

 

भारतीय कुस्ती महासंघाने (WFI) दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या त्या आदेशाला आव्हान दिले होते, ज्यामध्ये विनेशला चाचण्यांमध्ये सहभागी होण्याची मुभा देण्यात आली होती. या याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणी झाली. न्यायमूर्ती पी. एस. नरसिंह आणि आलोक आराधे यांच्या खंडपीठाने निवड प्रक्रिया सुरू होण्याच्या अगदी तोंडावर हस्तक्षेप करण्यास नकार दिला. त्यामुळे विनेश फोगाटला चाचण्यांमध्ये उतरण्याचा मार्ग मोकळा झाला. Courts clear stance on Vinesh मात्र, सुनावणीदरम्यान सर्वोच्च न्यायालयाने दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या काही निरीक्षणांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. निवड प्रक्रियेसाठी आखण्यात आलेले नियम सर्व खेळाडूंना समानपणे लागू असताना त्याला भेदभावपूर्ण म्हणणे योग्य नाही, असे मत न्यायालयाने व्यक्त केले. क्रीडा संघटनांच्या तांत्रिक निर्णयांमध्ये न्यायालयाने मर्यादित हस्तक्षेप करावा, असेही खंडपीठाने नमूद केले.

  

सुनावणीत “देश प्रथम” हा मुद्दाही चर्चेत आला. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या खेळाडूंनी नियमांचे काटेकोर पालन करणे आवश्यक असल्याचे न्यायालयाने स्पष्ट केले. विनेश फोगाट ही जागतिक स्तरावरील अनुभवी खेळाडू असल्याचे मान्य करतानाच, कोणालाही नियमांपेक्षा मोठे मानले जाऊ शकत नाही, असा स्पष्ट संदेशही न्यायालयाने दिला. यावेळी डोपिंगविरोधी नियमांच्या पालनाबाबतही गंभीर मुद्दे उपस्थित करण्यात आले. Courts clear stance on Vinesh विनेश फोगाटने काही डोपिंग चाचण्या वेळेत पूर्ण न केल्याची आणि आवश्यक माहिती सादर करण्यात विलंब झाल्याची बाब न्यायालयाच्या निदर्शनास आणून देण्यात आली. अशा प्रकारच्या त्रुटींकडे दुर्लक्ष करता येणार नाही, असे निरीक्षण न्यायालयाने नोंदवले.

 

या वादाच्या केंद्रस्थानी WFI चे नवीन निवड धोरण आहे. महासंघाने काही विशिष्ट स्पर्धा आणि पात्रता निकष अनिवार्य केले होते. प्रसूती रजेनंतर पुनरागमन करणाऱ्या विनेश फोगाटने या धोरणाला आव्हान देत अनुभवी खेळाडूंना संधी नाकारली जात असल्याचा दावा केला होता. Courts clear stance on Vinesh तर महासंघाने सर्व खेळाडूंना समान नियम लागू असल्याचे सांगत आपली भूमिका कायम ठेवली. दरम्यान, कायदेशीर संघर्षातून तात्पुरता मार्ग मोकळा झाल्यानंतर आता सर्वांचे लक्ष निवड चाचण्यांकडे लागले आहे. विनेश फोगाटला आता मॅटवर स्वतःची गुणवत्ता सिद्ध करण्याची संधी मिळणार असली, तरी या प्रकरणामुळे भारतीय क्रीडा क्षेत्रात निवड प्रक्रिया, मातृत्वानंतरचे पुनरागमन आणि प्रशासनातील पारदर्शकता यावरील चर्चा आणखी तीव्र होण्याची चिन्हे आहेत.