कासवाचा तब्बल ३,५०० किमीचा थक्क करणारा सागरी प्रवास

olive ridley turtle महाराष्ट्रातील रत्नागिरी आणि दहाणू किनारपट्टीवरून समुद्रात सोडण्यात आलेल्या ‘धवल लक्ष्मी’ नावाच्या ऑलिव्ह रिडले कासवाने तब्बल ३,५०० किलोमीटरचा अविश्वसनीय प्रवास करत अरबी समुद्रातील वैज्ञानिकांना थक्क केले आहे. सॅटेलाइट ट्रॅकिंगच्या मदतीने नोंदवण्यात आलेल्या या प्रवासात हे कासव ओमानच्या किनाऱ्यापर्यंत पोहोचले आणि नंतर पुन्हा भारताच्या दिशेने परतीचा मार्ग स्वीकारल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

 

 

वन्यजीव संवर्धन आणि संशोधन प्रकल्पांतर्गत या कासवाला टॅग लावून समुद्रात सोडण्यात आले होते. उपचार व पुनर्वसनानंतर नैसर्गिक अधिवासात सोडण्यात आलेल्या या कासवाच्या हालचालींवर वैज्ञानिक सातत्याने लक्ष ठेवून आहेत. धवल लक्ष्मीचा हा प्रवास केवळ दीर्घच नव्हे, तर तिच्या दिशा ओळखण्याच्या आणि समुद्री प्रवासातील अद्भुत क्षमतेमुळे विशेष ठरला आहे.

मिळालेल्या सॅटेलाइट olive ridley turtle माहितीप्रमाणे, काही काळ ओमानजवळ थांबल्यानंतर हे कासव पुन्हा दक्षिण-पूर्व दिशेने भारतीय किनाऱ्याकडे सरकत असून सध्या ते रत्नागिरीपासून सुमारे ८०० किलोमीटर अंतरावर असल्याचे संशोधकांनी नमूद केले आहे. अन्न शोध आणि समुद्री प्रवाहांमुळे हा प्रवास प्रभावित झाला असण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.या संपूर्ण प्रवासामुळे ऑलिव्ह रिडले कासवांच्या स्थलांतर पद्धती, समुद्री मार्ग आणि वर्तन याबाबत नव्या वैज्ञानिक माहितीचा खजिना उपलब्ध झाला आहे. विशेष म्हणजे, अरबी समुद्रात इतक्या दूरपर्यंत प्रवास करून पुन्हा मूळ किनाऱ्याकडे परत येण्याची ही घटना संशोधकांसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.धवल लक्ष्मीच्या या प्रवासाकडे केवळ भारतातच नव्हे, तर आंतरराष्ट्रीय पातळीवरही वन्यजीव अभ्यासकांचे लक्ष वेधले गेले आहे. तिच्या हालचाली भविष्यात समुद्री कासव संवर्धन आणि त्यांच्या अधिवास संरक्षणासाठी उपयुक्त ठरणार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.