नवी दिल्ली,
hantavirus alertness अटलांटिकमधील एका क्रूझ जहाजावर हंताव्हायरसचा प्रादुर्भाव झाल्यानंतर जगभरात चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेकांच्या मनात हा प्रश्न निर्माण झाला आहे की, हा विषाणू कोविड-१९ प्रमाणे जागतिक महामारी ठरू शकतो का? यावर जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) महत्त्वपूर्ण माहिती दिली आहे.
गुरुवारी आयोजित पत्रकार परिषदेत WHO च्या महामारी व्यवस्थापन संचालक डॉ. मारिया व्हॅन केरखोव्ह यांनी स्पष्ट केले की, “हा कोविड-१९ किंवा इन्फ्लूएंझासारखा विषाणू नाही. हंताव्हायरसचा प्रसार पूर्णपणे वेगळ्या पद्धतीने होतो.” त्यांनी सांगितले की, सध्या क्रूझ जहाजावरील कोणत्याही प्रवासी किंवा कर्मचाऱ्यामध्ये सक्रिय लक्षणे दिसून आलेली नाहीत. अँडीज स्ट्रेनच्या आधीच्या घटनांमध्ये मानवाकडून मानवाकडे संसर्ग प्रामुख्याने अत्यंत जवळच्या संपर्कातून झाल्याचे दिसून आले आहे.
WHO ने काय सांगितले?
WHO च्या आपत्कालीन आरोग्य कार्यक्रमातील सतर्कता आणि प्रतिसाद समन्वय विभागाचे संचालक डॉ. अब्दिरहमान महमूद यांनी सांगितले की, २०१८-१९ मध्ये अर्जेंटिनामध्ये अशाच प्रकारची घटना घडली होती. एका संक्रमित व्यक्तीने सामाजिक कार्यक्रमात सहभाग घेतल्यानंतर अनेक लोक संक्रमित झाले होते.
अलीकडील क्रूझ जहाजावरील प्रकरणातही जवळच्या संपर्कामुळे संसर्ग झाल्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. मात्र, संपर्क शोध मोहीम (कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग) आणि विलगीकरण (आयसोलेशन) यांसारख्या उपाययोजनांमुळे संसर्गाची साखळी तोडता येऊ शकते, असे WHO ने स्पष्ट केले आहे. संस्थेने सध्या मोठ्या महामारीचा धोका नसल्याचेही नमूद केले आहे.
हंताव्हायरस आणि कोविड-१९ मधील फरक
हंताव्हायरस आणि कोविड-१९ यांच्यातील सर्वात मोठा फरक म्हणजे संसर्गाचा मार्ग. कोविड-१९ हा अत्यंत वेगाने माणसाकडून माणसाकडे पसरणारा श्वसनविषयक विषाणू होता, तर हंताव्हायरस हा प्रामुख्याने संक्रमित उंदरांमधून मानवांमध्ये पसरणारा आजार आहे.
हा विषाणू संक्रमित उंदरांच्या मूत्र, विष्ठा किंवा लाळेच्या संपर्कातून पसरतो. माणसाकडून माणसाकडे संसर्ग होणे अत्यंत दुर्मिळ मानले जाते. अँडीज स्ट्रेन हा मानवांमध्ये पसरणारा एकमेव ज्ञात प्रकार आहे, पण त्यासाठीही खूप जवळचा संपर्क आवश्यक असतो.
क्रूझ जहाजावर विषाणू कसा पसरला?
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, क्रूझ जहाजावरील उद्रेक अँडीज स्ट्रेनमुळे झाला असण्याची शक्यता आहे.hantavirus alertness हा प्रकार संक्रमित व्यक्तीच्या निकट संपर्कातून पसरू शकतो. मात्र, कोविडप्रमाणे हवेतून झपाट्याने पसरण्याची क्षमता त्यामध्ये नसल्याने तज्ज्ञांनी घाबरून न जाण्याचे आवाहन केले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, हंताव्हायरसमुळे गंभीर श्वसन समस्या उद्भवू शकतात आणि तो अधिक प्राणघातक ठरू शकतो, पण त्याचा प्रसार वेगाने होत नसल्यामुळे जागतिक महामारी होण्याची शक्यता अत्यल्प आहे.