ओटावा,
social-media-canada : मुलांच्या ऑनलाइन सुरक्षिततेला अधिक महत्त्व देत कॅनडा सरकारने सोशल मीडियाच्या वापराबाबत एक महत्त्वाचे विधेयक सादर केले आहे. या प्रस्तावित कायद्यानुसार 16 वर्षांखालील मुलांना सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर खाते उघडण्यास मर्यादा आणल्या जाऊ शकतात. त्यासाठी संबंधित कंपन्यांना त्यांच्या प्लॅटफॉर्मवर मुलांसाठी पुरेशी सुरक्षा व्यवस्था असल्याचे सिद्ध करावे लागणार आहे.
डिजिटल माध्यमांचा वाढता प्रभाव आणि त्यातून निर्माण होणारे धोके लक्षात घेऊन कॅनडाने हा निर्णय घेतला आहे. मुलांना हानिकारक मजकूर, सायबर बुलिंग आणि मानसिक आरोग्यावर परिणाम करणाऱ्या ऑनलाइन धोक्यांपासून संरक्षण देणे हा या विधेयकाचा मुख्य उद्देश आहे.
कंपन्यांना द्यावा लागणार सुरक्षिततेचा पुरावा
नवीन नियमांनुसार सोशल मीडिया कंपन्यांनी आपले प्लॅटफॉर्म अल्पवयीन मुलांसाठी सुरक्षित असल्याचे स्पष्टपणे दाखवून द्यावे लागेल. जोपर्यंत कंपन्या आवश्यक सुरक्षा मानकांची पूर्तता करत नाहीत, तोपर्यंत त्यांना 16 वर्षांखालील मुलांना खाते सुरू करण्याची परवानगी देता येणार नाही. सरकारने ठरवून दिलेल्या निकषांची पूर्तता करणाऱ्या कंपन्यांनाच काही प्रमाणात सवलत मिळू शकते.
हानिकारक मजकुरावर कठोर कारवाई
या विधेयकात ऑनलाइन जगातील काही गंभीर धोक्यांवर विशेष भर देण्यात आला आहे. आत्महानीला प्रोत्साहन देणारी माहिती, हिंसा किंवा द्वेष पसरवणारा मजकूर, तसेच संबंधित व्यक्तीच्या परवानगीशिवाय प्रसारित करण्यात आलेली खासगी छायाचित्रे यांसारख्या हानिकारक सामग्रीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी कठोर तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. अशा प्रकारच्या एकूण सात प्रकारच्या धोकादायक मजकुराला आळा घालण्याचा प्रयत्न या कायद्याद्वारे केला जाणार आहे.
स्थापन होणार डिजिटल सुरक्षा आयोग
कायद्याची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी कॅनडा सरकार स्वतंत्र डिजिटल सुरक्षा आयोग स्थापन करण्याच्या तयारीत आहे. हा आयोग सोशल मीडिया कंपन्यांच्या कार्यपद्धतीवर देखरेख ठेवेल आणि नियमांचे पालन होत आहे की नाही याची तपासणी करेल. कॅनडाचे सांस्कृतिक मंत्री मार्क मिलर यांनी सांगितले की, या संपूर्ण नियमावलीचा आराखडा तयार होण्यासाठी आणि अंमलबजावणीसाठी सुमारे 18 महिन्यांचा कालावधी लागू शकतो.
जगभरात वाढते निर्बंध
मुलांच्या मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यावर सोशल मीडियाच्या अतिवापराचा होणारा परिणाम लक्षात घेऊन अनेक देशांनी यासंदर्भात पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. ऑस्ट्रेलिया, ब्राझील आणि इंडोनेशिया यांसारख्या देशांनीही अल्पवयीन मुलांच्या सोशल मीडिया वापरावर वयोमर्यादा लागू करण्याचे प्रयत्न केले आहेत. कॅनडानेही आता त्याच दिशेने वाटचाल सुरू केली आहे.
पालकांसाठी दिलासादायक निर्णय
तज्ज्ञांच्या मते, हे विधेयक लागू झाल्यास मुलांना सायबर बुलिंग, अयोग्य सामग्री आणि विविध ऑनलाइन धोक्यांपासून अधिक संरक्षण मिळू शकते. तसेच सोशल मीडिया कंपन्यांची जबाबदारी वाढल्याने डिजिटल प्लॅटफॉर्म अधिक सुरक्षित, पारदर्शक आणि उत्तरदायी बनण्यास मदत होईल. त्यामुळे हा निर्णय पालकांसाठीही दिलासादायक मानला जात आहे.