वेगाचा नवा अध्याय हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडोरमुळे प्रवासक्रांती

bullet train भारतीय रेल्वेने देशातील प्रवास व्यवस्था अधिक वेगवान आणि आधुनिक करण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलले असून, देशभरात सात प्रमुख हाय-स्पीड रेल कॉरिडोर उभारण्याची योजना आखण्यात आली आहे. या प्रकल्पांमुळे भारतातील रेल्वे प्रवासाची पद्धत पूर्णपणे बदलण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. या महत्त्वाकांक्षी योजनेसाठी सुमारे 16 लाख कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित असल्याची माहिती समोर आली आहे.

 

 

रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी अलीकडेच कोलकाता येथे या प्रकल्पांचा सविस्तर आढावा घेतला. या वेळी त्यांनी दिल्ली–वाराणसी आणि वाराणसी–सिलिगुरी या प्रस्तावित मार्गांची पाहणी केली. या मार्गांमुळे देशाच्या उत्तर आणि पूर्व भागांमधील कनेक्टिव्हिटी अधिक मजबूत होणार असल्याचे त्यांनी नमूद केले. प्रस्तावित योजनेनुसार, दिल्ली ते सिलिगुरी हा प्रवास अवघ्या सहा तासांवर येऊ शकतो, असे सांगण्यात आले आहे.

 

 

या नव्या हाय-स्पीड रेल bullet train  नेटवर्कमुळे देशातील प्रमुख आर्थिक आणि औद्योगिक शहरांमध्ये जलद संपर्क साधता येणार आहे. मुंबई, पुणे, अहमदाबाद, हैदराबाद, बंगळुरू आणि चेन्नई यांसारख्या मोठ्या शहरांदरम्यान प्रवासाचा वेळ मोठ्या प्रमाणात कमी होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. यामध्ये मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पासह इतर अनेक महत्त्वाचे कॉरिडोर समाविष्ट आहेत.प्रस्तावित मार्गांनुसार दिल्ली ते वाराणसी हा 945 किलोमीटर लांबीचा मार्ग सुमारे साडेतीन तासांत पार करता येणार आहे. वाराणसी ते सिलिगुरी दरम्यानचा 670 किलोमीटरचा प्रवास केवळ सुमारे अडीच तासांत पूर्ण होईल, असा अंदाज आहे. त्याचप्रमाणे मुंबई ते पुणे हा 170 किलोमीटरचा प्रवास अवघ्या 48 मिनिटांत पूर्ण होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. सध्या या मार्गावर सर्वात वेगवान मानली जाणारी डेक्कन क्वीन ही रेल्वे सुमारे साडेतीन तासांचा वेळ घेते.पुणे ते हैदराबाद या 501 किलोमीटरच्या मार्गावरही मोठी गती मिळणार असून हा प्रवास सुमारे 1.6 तासांत पूर्ण होईल, असा दावा करण्यात आला आहे. याशिवाय हैदराबाद–बंगळुरू, बंगळुरू–चेन्नई आणि चेन्नई–हैदराबाद या मार्गांमुळे दक्षिण भारतातील रेल्वे कनेक्टिव्हिटी अधिक सक्षम होणार आहे.दरम्यान, मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पालाही गती मिळत असून देशातील पहिली स्वदेशी बुलेट ट्रेन विकसित केली जात असल्याचे सांगण्यात आले आहे. ही ट्रेन ताशी सुमारे 280 किलोमीटर वेगाने धावणार असून पुढील टप्प्यात हा वेग 350 किलोमीटर प्रति तासांपर्यंत वाढवण्याची योजना आहे. या प्रकल्पाचा पहिला टप्पा सुमारे 100 किलोमीटरच्या मार्गावर कार्यान्वित होणार असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.

 

अहवालानुसार, या प्रकल्पाचे bullet train  बांधकाम वेगाने सुरू असून सध्या दरमहा सुमारे 15 किलोमीटर लांबीचे काम पूर्ण होत आहे. पुढील काळात वार्षिक 250 किलोमीटरपर्यंत रेल्वे मार्ग उभारण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन कॉरिडोर 2029 पर्यंत पूर्णपणे कार्यान्वित होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात असली तरी अद्याप अधिकृत अंतिम मुदत जाहीर करण्यात आलेली नाही.

देशातील या मोठ्या पायाभूत प्रकल्पांमुळे भविष्यात रेल्वे प्रवास अधिक जलद, सुरक्षित आणि आधुनिक होणार असून, भारतातील वाहतूक व्यवस्थेत मोठा बदल घडण्याची अपेक्षा तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.