हादरा बसला पहाटे भूकंपाचे सौम्य धक्के

Telangana earthquake तेलंगणातील भद्राद्री कोठागुडेम जिल्ह्यात शनिवारी मध्यरात्रीनंतर भूकंपाचे सौम्य धक्के जाणवले. रविवारी पहाटे सुमारे २.२६ वाजण्याच्या सुमारास हा भूकंप झाला असून त्याची तीव्रता रिक्टर स्केलवर ३.८ इतकी नोंदविण्यात आली. भूकंपाचा केंद्रबिंदू जमिनीखाली सुमारे १० किलोमीटर खोलीवर असल्याची माहिती राष्ट्रीय भूकंप विज्ञान केंद्राने दिली आहे.

 

 

भूकंपाची तीव्रता कमी असल्याने कोणतीही जीवितहानी किंवा मालमत्तेचे नुकसान झाल्याची माहिती अद्याप समोर आलेली नाही. रात्री उशिराची वेळ असल्यामुळे बहुतांश नागरिक झोपेत होते. त्यामुळे अनेकांना भूकंपाचे धक्के जाणवले नाहीत. काही स्थानिक नागरिकांनी मात्र अल्पकालीन कंपने जाणवल्याचे सांगितले. प्रशासनाने परिस्थितीवर लक्ष ठेवले असून नागरिकांना घाबरून न जाण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.तज्ज्ञांच्या मते, ३.८ तीव्रतेचा भूकंप सामान्यतः सौम्य स्वरूपाचा मानला जातो. अशा भूकंपांमुळे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान होण्याची शक्यता अत्यंत कमी असते. तथापि, भूकंपाची तीव्रता ६ किंवा त्याहून अधिक असल्यास इमारती, पायाभूत सुविधा आणि मानवी जीविताला गंभीर धोका निर्माण होऊ शकतो.

 

 

 

भूकंपाची तीव्रता रिक्टर स्केल Telangana earthquake किंवा आधुनिक मॉमेंट मॅग्निट्यूड स्केलवर मोजली जाते. हे मापन लॉगरिदमिक पद्धतीवर आधारित असल्याने प्रत्येक एक अंकाने वाढ झाल्यास भूकंपीय कंपनांची ताकद सुमारे दहा पट वाढते, तर मुक्त होणारी ऊर्जा जवळपास ३१ ते ३२ पट वाढते. त्यामुळे तीव्रतेतील किरकोळ वाढदेखील परिणामांच्या दृष्टीने महत्त्वाची ठरते.भूकंपाच्या कारणांबाबत भूगर्भशास्त्रज्ञ सांगतात की पृथ्वीचा बाह्य पृष्ठभाग विविध टेक्टॉनिक प्लेट्समध्ये विभागलेला आहे. या प्लेट्स सतत हालचाल करत असतात. दोन प्लेट्स एकमेकांवर आदळणे, घासणे किंवा दूर जाणे यामुळे त्यांच्या सीमांवर ताण निर्माण होतो. हा ताण एका मर्यादेनंतर अचानक मुक्त झाल्यास मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा बाहेर पडते आणि ती भूकंपीय लहरींच्या स्वरूपात पसरते. याच प्रक्रियेमुळे भूकंप होतात.

 

 

भारताचा भूभाग प्रामुख्याने Telangana earthquake इंडियन प्लेटवर स्थित असून ती यूरेशियन प्लेटकडे सरकत आहे. या भूगर्भीय हालचालींमुळे हिमालय पर्वतरांगेची निर्मिती सुरू आहे. तेलंगणा हा तुलनेने कमी भूकंपीय हालचालींचा प्रदेश मानला जात असला, तरी अधूनमधून अशा सौम्य भूकंपांचे धक्के येथे जाणवू शकतात.