तेहरान,
agreement between the US and Iran अमेरिका आणि इराण यांच्यातील दीर्घकाळाचा संघर्ष संपुष्टात आणण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलले गेले असून दोन्ही देशांमध्ये शांतता करार झाल्याची घोषणा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केली आहे. या घोषणेसह त्यांनी जागतिक व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी होर्मुझ सामुद्रधुनी पूर्णपणे खुली करण्याचा आणि अमेरिकेच्या नौदलाने घातलेली नाकेबंदी हटवण्याचा निर्णय जाहीर केला. त्यामुळे मध्यपूर्वेतील तणाव कमी होण्याबरोबरच जागतिक तेलपुरवठ्यालाही मोठा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावरील पोस्टमध्ये इराणसोबतचा करार अंतिम झाल्याचे सांगत सर्व संबंधितांचे अभिनंदन केले. त्यांनी होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जहाजांच्या निर्बंधमुक्त वाहतुकीला परवानगी देण्यात आल्याचे स्पष्ट करत जागतिक तेलपुरवठा पुन्हा सुरळीत सुरू होईल, असा विश्वास व्यक्त केला. त्यांच्या मते, पुढील शुक्रवारी या करारावर अधिकृत स्वाक्षऱ्या होणार असून त्यानंतर या प्रदेशात स्थैर्य आणि सुरक्षेचे नवे पर्व सुरू होईल.ट्रम्प यांनी दावा केला की, याआधी अनेक अमेरिकी प्रशासनांनी इराणसोबत कायमस्वरूपी शांतता प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न केला होता, मात्र त्यांना यश मिळाले नव्हते. आता प्रथमच दोन्ही देशांमध्ये व्यापक सहमती निर्माण झाली असून त्यामुळे मध्यपूर्वेतील संघर्ष कमी होण्यास मदत होणार आहे.
इराणकडून लवकरच निवेदन जारी होणार
दरम्यान, इराणकडून अद्याप या कराराबाबत अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नसली तरी देशाच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे निवेदन लवकरच प्रसिद्ध होण्याची शक्यता आहे. इराणी माध्यमांच्या वृत्तानुसार, आखातातील सागरी वाहतुकीच्या व्यवस्थापनासाठी इराण आणि ओमान यांच्यातही समन्वय साधला जाणार आहे.इराणच्या कायदेशीर आणि आंतरराष्ट्रीय व्यवहार विभागाचे उप परराष्ट्र मंत्री डॉ. काझेम गरीबाबादी यांनीही अमेरिका-इराण सामंजस्य कराराचा मसुदा अंतिम झाल्याची माहिती दिली. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, स्वित्झर्लंडमध्ये शुक्रवारी या करारावर अधिकृत स्वाक्षऱ्या होतील. इराणच्या सुरक्षेशी संबंधित महत्त्वाच्या अटी आणि राष्ट्रीय हिताच्या मुद्द्यांचा या करारात समावेश करण्यात आल्याचा दावाही त्यांनी केला. याचबरोबर, लेबनॉनमधील परिस्थितीवरही या चर्चेचा प्रभाव दिसून आला आहे. इराणने इस्रायलने दक्षिण लेबनॉनमधून माघार घ्यावी, ही प्रमुख अट मांडल्याचे सांगितले जात आहे. दुसरीकडे, इराणच्या लष्करी नेतृत्वाने या घडामोडींना आपल्या धोरणात्मक यशाचे प्रतीक मानत अमेरिकेला चर्चेच्या टेबलावर आणण्यात यश आल्याचा दावा केला आहे. अमेरिका-इराण शांतता कराराच्या घोषणेमुळे मध्यपूर्वेतील तणाव कमी होण्याची आशा निर्माण झाली असून जागतिक व्यापार, ऊर्जा क्षेत्र आणि आंतरराष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने ही एक महत्त्वपूर्ण घडामोड मानली जात आहे.