महागाई, दुष्काळ आणि संकट; जगासाठी धोक्याची घंटा

Inflation, Drought, and Crisis पश्चिम आशियातील वाढता संघर्ष, खतांच्या किमतीतील वाढ आणि बदलते हवामान यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेसमोर नव्या संकटांची चाहूल लागली आहे. Fitch Ratings ने दिलेल्या ताज्या इशाऱ्यानुसार, 2027 पर्यंत ‘एल निनो’चा प्रभाव कायम राहण्याची शक्यता असून त्यामुळे अन्नधान्य उत्पादन, महागाई आणि आर्थिक स्थैर्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. एल निनोमुळे जगातील अनेक भागांमध्ये हवामानाचे संतुलन बिघडण्याची शक्यता आहे. काही प्रदेशांमध्ये तीव्र दुष्काळ पडू शकतो, तर काही ठिकाणी अतिवृष्टी होण्याची शक्यता आहे. या बदलत्या हवामानाचा थेट परिणाम कृषी उत्पादनावर होणार असून जागतिक अन्नसाखळीवर त्याचा मोठा दबाव येऊ शकतो.

 

 

 

फिच रेटिंग्सच्या अहवालानुसार, प्रतिकूल हवामानामुळे कृषी उत्पादन घटल्यास अन्नधान्याच्या किमती वाढण्याची शक्यता आहे. त्याचा परिणाम महागाई वाढण्यात होईल आणि अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर ताण निर्माण होऊ शकतो. विशेषतः कमी पतमानांकन असलेल्या देशांना या संकटाचा सर्वाधिक फटका बसू शकतो. अमेरिकेच्या हवामान केंद्राच्या अंदाजानुसार डिसेंबर 2026 ते फेब्रुवारी 2027 या कालावधीत एल निनो सक्रिय राहण्याची 96 टक्के शक्यता आहे. त्यामुळे जागतिक अन्नधान्य बाजारात अस्थिरता वाढू शकते. त्याचा परिणाम केवळ विकसनशील देशांवरच नव्हे, तर प्रगत अर्थव्यवस्थांवरही होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

 

तज्ज्ञांच्या मते, केवळ एल निनोमुळे कोणत्याही देशाचे पतमानांकन लगेच घसरणार नाही. मात्र, जर त्याचा परिणाम आर्थिक विकासदर घटणे, महागाई वाढणे, सरकारी खर्च वाढणे आणि परकीय चलनसाठ्यावर दबाव येणे इतका गंभीर झाला, तर परिस्थिती चिंताजनक ठरू शकते. जागतिक अर्थव्यवस्था आधीच विविध संकटांचा सामना करत असताना आता हवामान बदलाचे आव्हान अधिक गंभीर बनले आहे. त्यामुळे आगामी काळात अन्नसुरक्षा, महागाई आणि आर्थिक स्थैर्य ही जगासमोरील सर्वात मोठी चिंता ठरणार असल्याचे संकेत मिळत आहेत.