इराणच्या अणुस्थळांवर जगाची नजर! IAEAचा कडक इशारा

rafael-mariano-grossi : आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेचे (IAEA) प्रमुख राफेल मारियानो ग्रोसी यांनी बुधवारी एक महत्त्वपूर्ण विधान केले. त्यांनी संकेत दिले की संस्थेचे निरीक्षक इराणच्या अणुसंवर्धन स्थळांना भेट देतील, जो अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्ध समाप्त करण्याच्या अंतरिम कराराचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या अणुऊर्जा संस्थेचे प्रमुख असलेल्या ग्रोसी यांनी टोकियो येथे एका पत्रकार परिषदेत ही टिप्पणी केली. गेल्या वर्षी इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यापासून तेहरानने IAEA निरीक्षकांच्या अणुऊर्जा स्थळांवरील प्रवेशावर निर्बंध घातले होते.

 

 

 

 

 

 

इराणने या स्थळांवर अंदाजे १० अणुबॉम्ब बनवण्यासाठी पुरेसे उच्च संवर्धित युरेनियम साठवले असल्याचे मानले जाते. तथापि, इराणने सातत्याने दावा केला आहे की त्यांचा अणुकार्यक्रम केवळ शांततापूर्ण हेतूंसाठी आहे. जगातील हा एकमेव देश आहे, ज्याने कोणताही अणुशस्त्र कार्यक्रम नसल्याचा दावा करत, युरेनियमचे ६० टक्क्यांपर्यंत संवर्धन केले आहे, जे शस्त्रास्त्र-दर्जाच्या पातळीच्या अगदी जवळ मानले जाते.

 

 

एक दिवस आधी, अमेरिका आणि इराणने या अणुसुविधांच्या तपासणीसंदर्भात परस्परविरोधी विधाने जारी केली होती. त्सुनामीग्रस्त फुकुशिमा दाइची अणुऊर्जा प्रकल्पात आयोजित पत्रकार परिषदेत ग्रोसी म्हणाले, "मी राजकीय विधाने समजू शकतो. ती जमिनीवरील वास्तवाचाच एक भाग आहेत. पण मला तुमचे लक्ष या मुख्य वस्तुस्थितीकडे वेधायचे आहे की, दोन्ही देशांच्या राष्ट्राध्यक्षांनी एका करारावर स्वाक्षरी केली आहे."

 

 

ते म्हणाले, "त्या करारामध्ये स्पष्टपणे नमूद केले आहे की, IAEA अणुऊर्जा सामग्री आणि अणुसुविधांशी संबंधित सर्व घडामोडींवर देखरेख ठेवेल." ग्रोसी म्हणाले, "अर्थातच, यासाठी आम्हाला तिथे जाऊन तपासणी करावी लागेल. मग ते एका दिवसानंतर असो, आठवड्यानंतर असो किंवा १० दिवसांनंतर असो. ते कधीही झाले तरी महत्त्वाचे आहे. ते होणारच आहे."

 

 

या तपासण्या कराराच्या यशासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत, कारण त्यामुळे इराणला आपला उच्च संवर्धित युरेनियमचा साठा संवर्धनाच्या अपेक्षित पातळीपर्यंत कमी करणे आवश्यक आहे. ग्रोसी यांच्या वक्तव्यावर इराणकडून तात्काळ कोणतीही प्रतिक्रिया आली नाही.

 

 

मंगळवारी, इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते, इस्माईल बघाई यांनी तेहरानमध्ये पत्रकारांना सांगितले की, गेल्या वर्षी अमेरिकेने बॉम्बहल्ला केलेल्या अणु ठिकाणांना आयएईएच्या निरीक्षकांनी भेट देण्याची कोणतीही योजना नाही. त्यांचे हे वक्तव्य, एक दिवस आधी अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी व्हान्स यांनी केलेल्या दाव्याच्या विरोधात होते, ज्यात त्यांनी तपासणी शक्य असल्याचे म्हटले होते.