नवी दिल्ली,
delhi-sir-process : भारतीय निवडणूक आयोगाने दिल्ली या केंद्रशासित प्रदेशात मतदार याद्यांची विशेष सखोल पुनरावलोकन (SIR) प्रक्रिया अधिकृतपणे सुरू केली आहे. निवडणूक आयोगाने दिल्लीतील संपूर्ण SIR प्रक्रिया देखील जाहीर केली आहे. निवडणूक आयोगाने म्हटले आहे की, SIR प्रक्रिया राबवण्यामागील उद्देश हा आहे की, कोणताही पात्र मतदार यादीतून सुटू नये आणि कोणताही अपात्र मतदार यादीत समाविष्ट होऊ नये. दिल्लीतील SIR साठी पडताळणी प्रक्रिया ३० जून ते २९ जुलै या कालावधीत चालणार आहे. चला, SIR प्रक्रियेबद्दल आणि अंतिम आकडेवारी कधी जाहीर केली जाईल याबद्दल जाणून घेऊया.
संपूर्ण SIR प्रक्रिया
विषय: कोणताही पात्र मतदार सुटू नये, कोणताही अपात्र मतदार समाविष्ट होऊ नये.
BLO (लोकसंख्या निरीक्षक) ३० जून ते २९ जुलै या कालावधीत घरोघरी जाऊन पडताळणी करतील.
प्रत्येक विद्यमान मतदाराला गणना अर्जाच्या दोन प्रती मिळतील.
मतदारांनी पूर्ण भरलेला गणना अर्ज BLO कडे परत करणे आणि पोचपावती घेणे आवश्यक आहे.
जर एखादे घर बंद आढळले, तर BLO त्या घराला किमान तीन वेळा भेट देतील.
मतदार यादीचा मसुदा ५ ऑगस्ट रोजी प्रसिद्ध केला जाईल.
५ ऑगस्ट ते ४ सप्टेंबर पर्यंत दावे आणि आक्षेप दाखल करता येतील.
दावे आणि आक्षेपांवर ३ ऑक्टोबरपर्यंत निर्णय घेतला जाईल.
अंतिम मतदार यादी ७ ऑक्टोबर रोजी प्रसिद्ध केली जाईल.
दिल्लीतील सद्य मतदार माहिती
एकूण मतदार: १,४५,१०,२९८
पुरुष: ७७,११,१३२
महिला: ६७,९८,१४२
तृतीयपंथी: १,०२४
दिव्यांग मतदार: ७६,१५५
१८-१९ वयोगट: ३,२९,१३०
१००+ वयोगटातील मतदार: १९२
मतदान केंद्रे: १३,०३३
देशातून ६ कोटी मतदारांची नावे वगळण्यात आली
देशात एसआयआर (SIR) प्रक्रिया सुरू होऊन एक वर्ष पूर्ण झाले आहे. पीटीआयच्या वृत्तानुसार, एसआयआर प्रक्रिया सध्या १९ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये सुरू आहे. २०२५ मध्ये होणाऱ्या बिहार विधानसभा निवडणुकीपूर्वी निवडणूक आयोगाने एसआयआर प्रक्रिया सुरू केली होती. आतापर्यंत विविध राज्यांमधील मतदार यादीतून ६ कोटी मतदारांची नावे वगळण्यात आली आहेत. हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की, विरोधी पक्षांनी एसआयआर प्रक्रियेला तीव्र विरोध केला होता. तथापि, एका ऐतिहासिक निर्णयात, सर्वोच्च न्यायालयाने निवडणूक आयोगाच्या या प्रक्रियेच्या अंमलबजावणीच्या निर्णयाची घटनात्मक वैधता कायम ठेवली.