फुलांच्या रंगांनी सजलेली दरी! उत्तराखंडची ‘व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स’ पर्यटकांसाठी खुली

valley of flowers हिमालयाच्या कुशीत वसलेली आणि नैसर्गिक सौंदर्याचा अनमोल खजिना मानली जाणारी उत्तराखंडमधील ‘व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स’ पुन्हा एकदा पर्यटक आणि ट्रेकर्ससाठी खुली झाली आहे. समुद्रसपाटीपासून सुमारे ३,६०० मीटर उंचीवर असलेली ही दरी दरवर्षी पावसाळ्याच्या आगमनानंतर रंगीबेरंगी फुलांच्या चादरीने नटते. हिवाळ्यात बर्फाच्या आवरणाखाली लपलेले हे ठिकाण उन्हाळा आणि पावसाळ्यात एका जादुई निसर्गसृष्टीचे रूप धारण करते.

 

 

 

 

 

युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळाचा दर्जा मिळालेली ही दरी सुमारे ८७ चौरस किलोमीटर क्षेत्रात पसरलेली आहे. १९३१ मध्ये ब्रिटिश गिर्यारोहक फ्रँक एस. स्मिथ आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी ट्रेकदरम्यान ही दरी शोधून काढली. वाट चुकल्यानंतर त्यांना समोर दिसलेले रंगीबेरंगी फुलांचे अद्भुत दृश्य इतके मोहक होते की या परिसराला ‘व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स’ हे नाव देण्यात आले.

या दरीचे सर्वात मोठे आकर्षण म्हणजे येथे आढळणाऱ्या ६०० हून अधिक फुलांच्या प्रजाती. ऑर्किड, पॉपी, प्रिम्युला, झेंडू आणि ॲनिमोनसारखी विविधरंगी फुले संपूर्ण दरीला निसर्गचित्रासारखे रूप देतात. मे ते सप्टेंबर या कालावधीत येथे फुलांचा बहर पाहायला मिळतो. याशिवाय कस्तुरी मृग, हिमालयीन अस्वल, ग्रे लंगूर, हिमालयीन मुंगूस, विविध रंगांची फुलपाखरे आणि दुर्मिळ हिम बिबट्यासारखे वन्यजीवही या परिसरात आढळतात.

हे ठिकाण हेमकुंड साहिबच्या जवळ असल्यामुळे येथे जाणाऱ्या प्रत्येक पर्यटकाला उत्तराखंड सरकारच्या अधिकृत ‘टुरिस्ट केअर उत्तराखंड’ पोर्टल किंवा मोबाईल ॲपवर नोंदणी करणे आवश्यक आहे. तसेच व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्समध्ये प्रवेशासाठी वन विभागाचा विशेष परवाना घ्यावा लागतो. हा परवाना तीन दिवसांसाठी वैध असतो. भारतीय नागरिकांसाठी त्याचे शुल्क १५० रुपये तर परदेशी पर्यटकांसाठी ६०० रुपये आहे. ऑनलाइन परवान्यासोबतच घांगरिया येथील वन तपासणी नाक्यावरून ऑफलाइन परवानाही मिळू शकतो.

प्रवाशांना स्वतःच्या नियोजनानुसार होमस्टे किंवा स्थानिक मार्गदर्शकांची मदत घेऊन ट्रेक करता येतो. मात्र बहुतेक पर्यटक नामांकित ट्रेकिंग संस्थांच्या पॅकेजची निवड करतात. या पॅकेजमध्ये निवास, भोजन, मार्गदर्शक आणि परवान्याची सुविधा दिली जाते. विशेष म्हणजे, व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स परिसरात रात्री मुक्काम किंवा कॅम्पिंग करण्यास परवानगी नाही. सर्व पर्यटकांना सायंकाळी घांगरिया बेस कॅम्पवर परतणे बंधनकारक असते.

या निसर्गरम्य स्थळी पोहोचण्यासाठी डेहराडूनमधील जॉली ग्रांट विमानतळ हा सर्वात जवळचा हवाई मार्ग आहे. रेल्वेने प्रवास करणाऱ्यांसाठी ऋषिकेश हे सर्वात जवळचे स्थानक आहे. ऋषिकेशहून बस किंवा शेअर्ड टॅक्सीने गोविंदघाट गाठता येते. त्यानंतर पुलना गावापर्यंत वाहनाने जाऊन तेथून ट्रेक सुरू होतो. पुलनापासून सुमारे १० किलोमीटर अंतर पार केल्यानंतर घांगरिया येथे पोहोचता येते, तर तेथून फक्त ४ किलोमीटर अंतरावर ही मनमोहक फुलांची दरी आहे.valley of flowers निसर्गप्रेमी, छायाचित्रकार आणि ट्रेकिंगची आवड असलेल्या पर्यटकांसाठी ‘व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स’ ही केवळ पर्यटनस्थळ नसून आयुष्यात एकदा तरी अनुभवावी अशी स्वर्गीय सफर मानली जाते.