विधी शर्मा
नागपूर,
cement roads शहरातील वाहतूक अधिक सुरक्षित आणि सुकर करण्याच्या उद्देशाने उभारण्यात आलेले सिमेंट रस्ते आता काही ठिकाणी अपघातांचे कारण ठरत असल्याचे चित्र समोर येत आहे. नव्याने बांधलेल्या अनेक सिमेंट रस्त्यांवर मुख्य काँक्रीट मार्ग आणि त्याला लागून असलेल्या पेव्हर ब्लॉक्समध्ये उंचीचा लक्षणीय फरक निर्माण झाला असून त्यामुळे दुचाकीस्वारांसाठी गंभीर धोका निर्माण झाला आहे.
शहरातील विविध भागांमध्ये सिमेंट रस्त्यांच्या कडेला बसविण्यात आलेले पेव्हर ब्लॉक्स कालांतराने खचल्याचे दिसून येत आहे. परिणामी सिमेंट रस्ता आणि पेव्हर ब्लॉक यांच्यामध्ये असमान कडा तयार झाली आहे. हा फरक वरवर पाहता किरकोळ वाटत असला तरी वाहन चालविताना अचानक तोल जाणे, घसरणे किंवा अपघात होण्याचा धोका वाढत असल्याची तक्रार नागरिकांकडून केली जात आहे.
वाहतूक तज्ज्ञांच्या मते, दुचाकीचे चाक खालच्या स्तरावरील पेव्हर ब्लॉकवरून अचानक उंच सिमेंट रस्त्यावर आल्यास वाहनाला धक्का बसू शकतो. त्यामुळे वाहनाचा तोल बिघडण्याची शक्यता वाढते. त्याचप्रमाणे सिमेंट रस्त्यावरून चाक घसरून खचलेल्या पेव्हर ब्लॉकच्या भागात गेल्यास वाहनावरील नियंत्रण गमावले जाऊ शकते. विशेषतः वाहतुकीची गर्दी आणि वेगवान हालचालीदरम्यान हा धोका अधिक गंभीर ठरतो.
- पावसाळ्यात वाढते संकट
रात्रीच्या वेळी आणि पावसाळ्यात ही समस्या अधिक धोकादायक बनते. कमी दृश्यमानता, रस्त्यावर साचलेले पाणी आणि निसरडी परिस्थिती यामुळे रस्त्यावरील असमान भाग चालकांच्या लक्षात येत नाहीत. परिणामी अपघाताचा धोका अनेकपटींनी वाढतो. दुचाकीस्वारांसाठी तर अशा ठिकाणी क्षणभराची चूकही गंभीर अपघाताला कारणीभूत ठरू शकते.
तज्ज्ञांच्या मते, या समस्येमागे बांधकामाची पद्धत हे प्रमुख कारण असू शकते.cement roads सिमेंट रस्ते मजबूत काँक्रीटच्या पायावर उभारले जातात; मात्र अनेक ठिकाणी पेव्हर ब्लॉक्स वाळू किंवा भुसभुशीत मातीवर बसविण्यात आलेले असल्याचे दिसते. अवजड वाहनांच्या सततच्या वाहतुकीमुळे निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे ही माती हळूहळू दाबली जाते आणि पेव्हर ब्लॉक्स खाली बसू लागतात. परिणामी दोन्ही पृष्ठभागांच्या संगमस्थळी धोकादायक उंचीचा फरक निर्माण होतो.
बॉक्स : नागरिकांच्या प्रमुख मागण्या
१.नव्याने बांधलेल्या सिमेंट रस्त्यांची विशेष तपासणी करावी.
२. खचलेले पेव्हर ब्लॉक्स तातडीने दुरुस्त करावेत.
३. रस्ते बांधकामातील गुणवत्ता नियंत्रण अधिक कठोर करावे.
४. संबंधित कंत्राटदारांची जबाबदारी निश्चित करावी.
- धोक्याची ठिकाणे शोधण्याची गरज
नागपूर महानगरपालिकेने शहरातील सिमेंट रस्त्यांचे सर्वेक्षण करून धोकादायक ठिकाणांची ओळख पटवावी, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे. अन्यथा सुरक्षित प्रवासासाठी उभारलेले रस्तेच भविष्यात अपघातांचे कारण ठरण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. रस्त्यांची मजबुती जितकी महत्त्वाची, तितकीच त्यांच्या कडांची सुरक्षितताही आवश्यक आहे. अन्यथा विकासाचे प्रतीक मानले जाणारे सिमेंट रस्तेच दुचाकीस्वारांसाठी ‘अदृश्य सापळे’ ठरू शकतात.