अंटार्क्टिकावरही प्लॅस्टिक प्रदूषणाचे पसरले सावट

the shadow of plastic pollution has spread एका वैज्ञानिक अभ्यासाने अंटार्क्टिकाच्या अंतर्भागातील मातीत नॅनोप्लॅस्टिक कणांच्या अस्तित्वाची प्रथमच पुष्टी केली आहे. प्लॅस्टिक प्रदूषण आता पृथ्वीवरील सर्वात दुर्गम आणि संवेदनशील भागांपर्यंत पोहोचले आहे, हे यावरून दिसून येते. या संशोधनात पॉलीप्रोपिलीन, पॉलीथिलीन, पीईटी, पॉलिस्टीरिन आणि पीव्हीसी यांसारख्या अनेक प्रकारच्या प्लॅस्टिकचा शोध लागला. ज्यात पॉलीप्रोपिलीन सर्वात जास्त प्रमाणात आढळले.

 

 

पृथ्वीवरील सर्वात स्वच्छ प्रदेश मानला जाणारा आणि मानवी हस्तक्षेपापासून जवळजवळ अलिप्त असलेला अंटार्क्टिका प्रदेशदेखील प्लॅस्टिक प्रदूषणाला बळी पडला आहे. शास्त्रज्ञांनी अंटार्क्टिकाच्या अंतर्भागातील मातीत नॅनोप्लॅस्टिक कणांच्या अस्तित्वाची प्रथमच नोंद केली आहे. ‘सायंटिफिक रिपोर्ट्स’ या वैज्ञानिक नियतकालिकात प्रकाशित झालेल्या या अभ्यासानुसार, प्लॅस्टिक प्रदूषण आता केवळ महासागर, नद्या आणि शहरांपुरते मर्यादित राहिलेले नाही, तर ते पृथ्वीवरील सर्वात दुर्गम आणि संवेदनशील परिसंस्थांपर्यंत पोहोचले आहे. संशोधकांच्या मते, हा शोध जागतिक स्तरावर प्लॅस्टिक प्रदूषणाची तीव्रता अधोरेखित करतो आणि भविष्यासाठी एक इशारा आहे.

 

 

अंटार्क्टिकामध्ये समुद्राचे पाणी, बर्फ, किनारे आणि सागरी जीवांमध्ये प्लॅस्टिकचे कण आढळल्याचे यापूर्वीही अहवाल आले आहेत, परंतु मातीमध्ये नॅनोप्लॅस्टिक्स आढळल्याचा हा पहिला वैज्ञानिक पुरावा आहे. शास्त्रज्ञांच्या मते, नॅनोप्लॅस्टिक्स अंटार्क्टिकामध्ये पोहोचण्यासाठी केवळ स्थानिक घटकच जबाबदार नाहीत. मॅकमर्डो स्टेशन आणि स्कॉट बेस यांसारख्या संशोधन केंद्रांमधील वैज्ञानिक क्रियाकलाप, उपकरणे आणि प्लॅस्टिक सामग्रीचा वापर देखील स्थानिक प्रदूषणात भर घालू शकतो.

 

दुसरीकडे, वातावरणीय प्रवाह देखील हजारो किलोमीटर दूर असलेल्या भागांमधून हे मायक्रोप्लॅस्टिक्स अंटार्क्टिकापर्यंत वाहून आणू शकतात. नॅनोप्लॅस्टिक्सच्या प्रसारात, विशेषतः हिवाळ्यात, दूरवरच्या वातावरणीय वहनाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते, असे संशोधकांच्या मॉडेलने सूचित केले.

अभ्यासादरम्यान, शास्त्रज्ञांनी मातीमध्ये पॉलीप्रोपिलीन, पॉलीथिलीन, पॉलीथिलीन टेरेफ्थॅलेट, पॉलीस्टायरीन आणि पॉलीविनाइल क्लोराइड यासह विविध प्रकारचे प्लॅस्टिक ओळखले. यापैकी पॉलीप्रोपिलीन सर्वात जास्त प्रमाणात होते. वाहनांच्या टायरच्या झिजेतून बाहेर पडणारे मायक्रोप्लॅस्टिकचे कण देखील लक्षणीय प्रमाणात आढळले. संशोधकांच्या मते, या विविध प्रकारच्या प्लॅस्टिकच्या उपस्थितीवरून प्रदूषणाचे अनेक स्रोत असल्याचे सूचित होते.