समुद्राखाली दडलाय् सोन्याचा प्रचंड साठा

gold-reserves-under-the-sea : शास्त्रज्ञांनी उघड्या डोळ्यांना न दिसणारा एक खजिना शोधून काढला आहे. जपानची राजधानी टोकियोपासून ३६० किलोमीटर अंतरावर समुद्रात हा खजिना सापडला आहे. शास्त्रज्ञांनी ७०० मीटर खोलीवर सोने शोधून काढले आहे.

 

 

 

 

 

 

हे सामान्य सोने नाही. ते खडकांमध्ये अणू पातळीवर दडलेले आहे. हे संशोधन हिगाशी-ओगाशिमा कॅल्डेरा नावाच्या ठिकाणी करण्यात आले. तिथे समुद्राच्या तळाशी ज्वालामुखी आहेत. हे अदृश्य सोने या ज्वालामुखींजवळील खडकांमध्ये सापडले. या खडकांचे नमुने रोबोटिक पाणबुड्यांच्या साहाय्याने काढण्यात आले. या शोधाने भूगर्भशास्त्रज्ञांना चकित केले आहे आणि यामुळे भविष्यात जगभरात सोने शोधण्याच्या पद्धतीत पूर्णपणे बदल होऊ शकतो. पायराइट हा एक प्रकारचा लोह सल्फाइड धातू आहे. त्याची चमक आणि पिवळा रंग अगदी खऱ्या सोन्यासारखा असतो. म्हणूनच याला ‘फूल गोल्ड’ असेही म्हटले जाते. अननुभवी लोक अनेकदा याला खरे सोने समजतात. पण या वेळी, या दगडाने शास्त्रज्ञांना आश्चर्याचा धक्का दिला आहे.

 

संशोधकांनी रोबोटिक पाणबुड्यांच्या साहाय्याने समुद्राच्या तळावरून खडकांचे नमुने गोळा केले. त्यानंतर त्यांनी प्रयोगशाळेत त्या खडकांमध्ये लहान छिद्रे पाडून सेकंडरी-आयन मास स्पेक्ट्रोमेट्रीच्या साहाय्याने त्यांची तपासणी केली. यातून वजनानुसार १.९ टक्के इतके विक्रमी उच्च सोन्याचे प्रमाण आढळून आले. सोने सामान्यतः सोन्याच्या खाणींमध्ये कण किंवा तुकड्यांच्या स्वरूपात आढळते. तथापि, समुद्राच्या खोल तळाशी आढळणारे हे सोने खूपच वेगळे आहे. हा धातू समुद्राच्या तळावरील पायराइटच्या स्फटिक जाळीमध्ये एका घन द्रावणाच्या स्वरूपात अस्तित्वात असतो. 'सायंटिफिक रिपोर्ट्स'मध्ये प्रकाशित झालेल्या या संशोधनाने अनेक जुन्या समजुतींना छेद दिला.

 

 

हिगाशी-ओगाशिमा कॅल्डेरा हे एक पाण्याखालील ज्वालामुखी विवर आहे. त्याच्या तळाशी सेंट्रल कोन, साउथईस्ट आणि ईस्ट साइट्स हे तीन सक्रिय जलऔष्णिक क्षेत्रे आहेत. या ठिकाणांवरून पृथ्वीच्या कवचाखालून खनिज-समृद्ध, अतिउष्ण द्रव सतत बाहेर पडतो. संपूर्ण परिसर काळ्या धुराड्यांनी आणि मोठ्या सल्फाइडच्या ढिगाऱ्यांनी व्यापलेला आहे.

 

 

शास्त्रज्ञांना सर्वात जास्त आश्चर्य दगडांमध्ये सोने कसे आढळले, या गोष्टीचे वाटले. ते खनिजामध्ये अडकलेल्या लहान तुकड्यांच्या स्वरूपात नव्हते. उलट, ते पायराइटच्या स्फटिक रचनेत अणू-अणूने विणलेले होते. असे तेव्हाच घडते जेव्हा आर्सेनिक, शिसे आणि तांबे यांसारखे घटक उपस्थित असतात. हे घटक पायराइटच्या जाळीची रचना बदलतात. ज्यामुळे पोकळ्या निर्माण होतात आणि सोन्याच्या अणूंना स्फटिकामध्ये सामावून घेता येते, असे संशोधनात आढळले. दगडांमध्ये आर्सेनिकचे प्रमाण वाढल्याने, सोन्याची घनताही वाढली आहे.