शंभर भारतीयांपैकी सात जणांना स्मृतिभ्रंशाचा धोका

world health organization report भारत झपाट्याने वृद्ध होणाऱ्या लोकसंख्येच्या देशांच्या यादीत सामील होत आहे. परिणामी, स्मरणशक्ती कमी होण्याचा आणि स्मृतिभ्रंशाचा धोकाही वाढत आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेने नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये प्रथमच वायू प्रदूषणाचा (विशेषतः पीएम २.५) स्मृतिभ्रंशासाठी एक प्रमुख धोकादायक घटक म्हणून समावेश केला आहे. शंभर भारतीयांपैकी सात जणांना स्मृतिभ्रंशाचा धोका असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले.

 

 

 

सद्यस्थितीत भारतातील ६० वर्षांवरील ६ ते ७ टक्के (अंदाजे ६-७ दशलक्ष) लोक या आजाराने ग्रस्त आहेत. जागतिक आरोग्य संघटनेचा इशारा भारतासाठी महत्त्वाचा आहे, कारण देशातील अनेक शहरे जगातील सर्वाधिक प्रदूषित शहरांपैकी आहेत. शिवाय, भारतीयांमध्ये उच्च रक्तदाब, मधुमेह, लठ्ठपणा आणि पक्षाघात यासारखे आजार झपाट्याने वाढत आहेत. या आजारांना संघटनेने स्मृतिभ्रंशाची प्रमुख कारणे म्हणून ओळखले आहे. अहवालानुसार, २०२१ पर्यंत जगभरात ५७ दशलक्ष लोक स्मृतिभ्रंशाने ग्रस्त होते. दरवर्षी अंदाजे १० दशलक्ष नवीन प्रकरणे नोंदवली जातात. हा आकडा २०३० पर्यंत ७८ दशलक्ष आणि २०५० पर्यंत १३९ दशलक्षपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. यापैकी ६० टक्क्यांपेक्षा जास्त लोक कमी आणि मध्यम उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये राहतात.

भारतात अंदाजे १०४ दशलक्ष लोक ६० वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाचे आहेत. विविध भारतीय अभ्यासांनुसार, या वयोगटातील अंदाजे ६ ते ७ टक्के लोकांना कोणत्या ना कोणत्या प्रकारच्या स्मृतिभ्रंशाचा त्रास होतो. याचा अर्थ असा की, प्रत्येक १०० भारतीयांपैकी अंदाजे ६-७ जणांना हा आजार आहे किंवा तो होण्याचा धोका आहे. लोकसंख्येच्या आधारावर, ही संख्या ६ ते ७ दशलक्ष दरम्यान आहे आणि येत्या काही वर्षांत ती आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.

आपल्या मार्गदर्शक तत्त्वांच्या दुसऱ्या आवृत्तीत, जागतिक आरोग्य संघटनेने प्रथमच म्हटले की, वायू प्रदूषण, विशेषतः पीए-२.५ पर्यंत कमी केल्याने स्मृतिभ्रंशाचा धोका कमी होऊ शकतो. सध्या उपलब्ध असलेले वैज्ञानिक पुरावे मर्यादित असले तरी, जागतिक आरोग्य संघटनेने याला एक महत्त्वाचे सार्वजनिक आरोग्य पाऊल म्हटले आहे. लोकांनी वेळेवर आपली जीवनशैली सुधारली आणि सरकारांनी प्रदूषण नियंत्रणासह सार्वजनिक आरोग्य उपाययोजना अधिक मजबूत केल्या, तर मोठ्या संख्येने प्रकरणे टाळता येऊ शकतात.