‘कंट्रोल करू देणार नाही’; होर्मुझवर इराणला अमेरिकेचा इशारा

us-warns-iran-over-hormuz : मध्य पूर्वेत तणाव वाढत आहे. अमेरिका आणि इराण आपल्या भूमिकेवर ठाम आहेत, ज्यामुळे जागतिक चिंता पुन्हा वाढली आहे. अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांनी म्हटले आहे की, इराणला होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर नियंत्रण ठेवण्याची परवानगी देणे हे आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि नौकानयनाच्या स्वातंत्र्यासाठी एक अत्यंत धोकादायक पाऊल ठरेल. गेल्या महिन्यात अमेरिकेसोबत झालेल्या चर्चेदरम्यान दिलेली आश्वासने पूर्ण करण्यात इराण अपयशी ठरल्याचा आरोप त्यांनी केला. अमेरिका राजनैतिक संबंधांसाठी कटिबद्ध आहे आणि इराणसोबत संवादाद्वारे तोडगा काढण्यास तयार आहे.

 

 

 

 

 

 

त्यांनी सांगितले की, इराणने चर्चेसाठी थेट आणि अप्रत्यक्ष अशा दोन्ही मार्गांनी अमेरिकेशी संपर्क साधला आहे. होर्मुझ खुलीच राहिली पाहिजे असा इशारा देताना रुबियो म्हणाले की, कोणत्याही देशाला आंतरराष्ट्रीय जलमार्गावर जबरदस्तीने नियंत्रण मिळवू देणे हे जागतिक व्यापाराला बाधा आणेल. रुबियो यांनी सांगितले की, इराणविरुद्धचे अमेरिका-इस्रायल युद्ध आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद झाल्यास निर्माण होऊ शकणाऱ्या जागतिक ऊर्जा संकटाबद्दल अनेक नेत्यांनी गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे.

 

 

रुबियो म्हणाले, "जर आपण मध्य-पूर्वेत असा पायंडा पाडला, जिथे एखादा देश आंतरराष्ट्रीय जलमार्गावर नियंत्रण ठेवण्याचा, टोल आकारण्याचा आणि पैसे न दिल्यास तुमची जहाजे उडवून देण्याचा निर्णय घेऊ शकतो, तर आपण एक अत्यंत धोकादायक पायंडा पाडू, ज्याची पुनरावृत्ती या प्रदेशासह जगाच्या इतर भागांमध्येही होईल. मला वाटत नाही की सामंजस्य करारात (MoU) असे म्हटले आहे, आणि आम्ही सुरुवातीपासूनच त्याचा तसा अर्थ लावलेला नाही. सामंजस्य करार त्यांना व्यापारी जहाजांवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रे डागण्याचा अधिकार देत नाही. आम्हाला इराणसोबत एक करार करायचा आहे."

 

 

येमेनच्या हौथी बंडखोरांनी सौदी अरेबियाविरुद्ध सागरी नाकेबंदी जाहीर केल्यामुळे, सौदी अरेबियातून आशियाकडे कच्चे तेल घेऊन जाणाऱ्या दोन तेलवाहू जहाजांना मंगळवारी तांबड्या समुद्रातून माघारी फिरावे लागले. तांबड्या समुद्राला हिंद महासागराशी जोडणाऱ्या बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनीच्या बंदमुळे जागतिक व्यापारी मार्गांवर दबाव वाढला आहे. इराणसोबतच्या सुरू असलेल्या तणावामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीमध्ये आधीच अडथळे निर्माण झाले आहेत. अमेरिकेने इराणवरील हल्ल्यांची ११ वी फेरी पूर्ण झाल्याची घोषणा केली आहे. याला प्रत्युत्तर म्हणून, तेहरानने आखाती प्रदेशातील अमेरिकेच्या लष्करी तळांवर हल्ला केला.