हल्ले थांबल्याने चर्चेला गती; होर्मुझमध्ये मात्र तणाव कायम!

us-iran-war-hormuz : मध्यस्थी करणाऱ्यांनी अमेरिका आणि इराणला पुन्हा वाटाघाटींच्या टेबलावर आणण्याच्या तसेच मध्यपूर्वेतील सर्वंकष युद्ध टाळण्याच्या प्रयत्नांत प्रगती केली आहे, अशी माहिती सोमवारी दोन प्रादेशिक अधिकाऱ्यांनी दिली. तणाव वेगाने वाढल्यानंतर आता हल्ले थांबले आहेत. सलग तीन दिवस कोणत्याही बाजूने हल्ले झाल्याचे वृत्त नाही, ज्यामुळे सुमारे दोन आठवडे चाललेल्या आणि व्यापक संघर्षाची भीती निर्माण करणाऱ्या सततच्या बॉम्बहल्ल्यांनंतर काहीसा दिलासा मिळाला आहे.

 

 

 

कतार आणि पाकिस्तानच्या नेतृत्वाखालील मध्यस्थ वॉशिंग्टन आणि तेहरानमधील अंतर कमी करण्याचा आणि अलिकडील हल्ल्यांमुळे धोक्यात आलेल्या अंतरिम युद्धविराम कराराचे पुनरुज्जीवन करण्याचा प्रयत्न करीत आहेत, असे चर्चेच्या संवेदनशीलतेमुळे नाव न सांगण्याच्या अटीवर दोन अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

 

जागतिक तेल वाहतुकीसाठी महत्त्वाच्या असलेल्या होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जाण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या जहाजांवर इराणने हल्ले केल्यानंतर सुरू झालेल्या आणि जवळपास दोन आठवडे चाललेल्या तणावपूर्ण परिस्थितीत, इराणच्या किनारपट्टीवरील भाग व पायाभूत सुविधांना लक्ष्य केल्यानंतर अमेरिकेने आपले हल्ले थांबवले. मात्र, पेंटागॉनने याबाबत विचारलेल्या प्रश्नांना कोणताही प्रतिसाद दिला नाही. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प चर्चा थोडी रोखून धरत आहे, असे अमेरिकेचे संयुक्त राष्ट्रांमधील राजदूत माईक वॉल्ट्झ यांनी सांगितले. मागील काही दिवसांत, ओमान आणि इराण तसेच आमचे इतर अनेक वार्ताकार सर्वोच्च पातळीपासून ते तांत्रिक पातळीपर्यंतच्या सर्व स्तरांवर सक्रिय राहिले आहेत.

 

 

इराणच्या हल्ल्यांना हवेतच रोखणाऱ्या क्षेपणास्त्रांचा अमेरिकेजवळील साठा संपत चालला आहे, या शक्यतांचाही वॉल्ट्झ यांनी इन्कार केला. इराणच्या लष्करी प्रवक्त्याने रविवारी सरकारी दूरचित्रवाणी वाहिनीला सांगितले की, अमेरिकेने गेल्या दोन रात्रींपासून हल्ले थांबवल्यामुळे इराणनेही तसेच केले आहे. अलिकडच्या काळात इराणने अमेरिकन सैन्याला आश्रय देणाऱ्या या भागातील देशांविरुद्ध प्रतिहल्ले केले आहेत; यामध्ये जॉर्डनमधील तळावर किमान तीन आणि इराकमध्ये एका लष्करी जवानाचा मृत्यू झाला आहे.

 

प्रादेशिक अधिकाऱ्यांपैकी एकाने मध्यस्थीच्या प्रयत्नांमधील प्रगतीला लक्षणीय म्हटले आणि सांगितले की, मध्यस्थ इराण आणि ओमानसोबत होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या जहाजांच्या वाहतुकीचे व्यवस्थापन करण्यासाठी एका यंत्रणेवर काम करीत आहेत. हाच तो मुद्दा आहे ज्यामुळे हल्ले आणि प्रत्युत्तरादाखल हल्ल्यांची ताजी फेरी सुरू झाली.

 

 

मध्यस्थ संदेश पोहोचवत आहेत. परंतु अमेरिकेसोबत कोणतीही थेट चर्चा झालेली नाही. प्रदेशातील चालू घडामोडींबाबत अमेरिकेकडून मध्यस्थ आमच्यापर्यंत संदेश पोहोचवू शकतात, मात्र सध्या अमेरिकेसोबत आमची कोणतीही चर्चा सुरू नाही, असे इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते इस्माईल बघाई यांनी सोमवारी सांगितले.