आयुष्यभर चुकवावी लागते ‘टॅटू’ची किंमत

tattoo throughout life सध्याच्या काळात ‘टॅटू’चे आकर्षण वाढते आहे. तरुणाईमध्ये तर मोठे आणि शरीराच्या विविध अवयवांवर टॅटू काढलेले असतात. पाश्चिमात्य देशातून आलेल्या या संस्कृतीची पाळमुळं आता आपल्या देशातही रुजताना दिसत आहेत. ‘टॅटू’चे आकर्षण हे पूर्वीपेक्षा अधिक लोकप्रिय झाले आहे. परंतु शास्त्रज्ञांनी टॅटू मानवी शरीरावर कायमस्वरूपी गंभीर परिणाम करतात, असा इशारा दिला आहे. नवीन संशोधनानुसार, शरीरावर गोंदवून घेतल्याने रोगप्रतिकार प्रणालीमध्ये एक कायमस्वरूपी, आयुष्यभर चालणारी लढाई सुरू होते. जेव्हा टॅटूचा रंग त्वचेच्या मधल्या थरात शिरतो, तेव्हा शरीर त्याला लगेचच एक बाह्य धोका म्हणून ओळखते.

 

 

 

ती आक्रमणकर्त्याला नष्ट करण्यासाठी पांढऱ्या रक्तपेशींची फौज पाठवते. तथापि, शाईचे कण मोठे असल्यामुळे पेशींना नष्ट करता येत नाहीत, रंगद्रव्य जागेवरच अडकून राहते; ज्यामुळे टॅटू कायमस्वरूपी होतो. संघर्ष इथेच थांबत नाही. टॅटूच्या शाईचे सूक्ष्म कण नियमितपणे तुटून शरीरातून प्रवास करतात आणि लसिका ग्रंथींमध्ये जमा होतात, असे अभ्यासातून दिसून आले आहे. या ग्रंथी संसर्गाशी लढण्यासाठी आणि टाकाऊ पदार्थ गाळून टाकण्यासाठी महत्त्वपूर्ण केंद्र आहेत, म्हणजेच बाह्य शाई थेट आपल्या रोगप्रतिकार संरक्षण प्रणालीच्या गाभ्यामध्ये स्थिरावत आहे, असे तज्ज्ञांनी ‘द कन्वर्सेशन’साठी लिहिलेल्या लेखात स्पष्ट केले.

 

नामवंत लोकांनी टॅटू काढण्याचे शारीरिक दुष्परिणाम आधीच अनुभवले आहेत. शाईमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या घटकांमुळे हा धोका अधिकच वाढतो, असा इशारा तज्ज्ञांचा आहे. टॅटू उद्योग अजूनही मोठ्या प्रमाणावर अनियंत्रित आहे. अनेक आधुनिक रंगद्रव्ये मूलतः औद्योगिक वापरासाठी विकसित केली गेली होती; ज्यात कार पेंट, प्लॅस्टिक आणि प्रिंटर टोनर यांचा समावेश आहे. वैद्यकीय शास्त्रज्ञांना सामान्य शाईमध्ये निकेल, क्रोमियम आणि अगदी शिसे यांसारख्या जड धातूंचे अल्प प्रमाणदेखील आढळले आहे. रंगीत शाई, विशेषतः लाल, पिवळ्या आणि नारंगी रंगांमुळे दीर्घकाळ टिकणारा दाह आणि तीव्र ‘ऍलर्जिक रिॲक्शन’ होण्याची सर्वाधिक शक्यता असते, असे वैद्यकीय सूक्ष्मजीवशास्त्रज्ञ मनाल मोहम्मद यांनी स्पष्ट केले.

 

टॅटूमुळे कर्करोगाचाही धोका असल्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. जेव्हा काही विशिष्ट रंगांच्या शाई सूर्यप्रकाशाच्या संपर्कात येतात किंवा लेझरने काढल्या जातात, तेव्हा त्यांचे विघटन होऊन ‘ॲरोमॅटिक अमाईन्स’ नावाची रसायने तयार होऊ शकतात; ज्यांचा प्रयोगशाळेतील अभ्यासांमध्ये जनुकीय हानीशी संबंध जोडला गेला आहे. काळ्या शाईमध्ये अनेकदा वाहनांच्या धुरामध्ये आढळणाऱ्यांसारखेच हायड्रोकार्बन्स असतात.

आरोग्य तज्ज्ञ टॅटू काढण्याचा विचार करणाऱ्या प्रत्येकाला स्वच्छता आणि शाईमधील घटकांविषयी टॅटू काढणाऱ्याशी बोलण्याचा सल्ला देतात. ज्या व्यक्तींना ‘ऑटोइम्यून’ आजारांचा इतिहास आहे किंवा ज्यांची रोगप्रतिकारशक्ती कमकुवत आहे, त्यांनी टॅटू काढण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, अशी शिफारस तज्ज्ञ करतात. सध्या माणसांमध्ये टॅटू आणि कर्करोग यांचा संबंध जोडणारा कोणताही निश्चित पुरावा नसला, तरी काही सांख्यिकीय अभ्यासांनी टॅटू काढलेल्या व्यक्तींमध्ये त्वचेच्या कर्करोगाचा धोका जास्त असल्याचे दाखविले आहे.