नवी दिल्ली,
the worlds population जागतिक आरोग्य संघटनेच्या आकडेवारीनुसार, ५० वर्षांखालील अंदाजे ३.८ अब्ज लोक, म्हणजेच जगाच्या लोकसंख्येच्या सुमारे ६४ टक्के, हर्पिस सिम्प्लेक्स व्हायरस-१ विषाणूने संक्रमित आहेत. यापैकी बऱ्याच लोकांना त्यांच्या संसर्गाची जाणीव नसते. या रोगाला मराठीत नागीण, असेही म्हणतात. संसर्गजन्य रोगांमुळे जागतिक स्तरावर आरोग्यसेवा प्रणालींवर अतिरिक्त भार पडत आहे. त्यामुळे लाखो मृत्यूही होतात.
जागतिक आरोग्य संघटनेने आपल्या अलीकडील अहवालात अशाच एका विषाणूबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. जगभरातील अब्जावधी लोक या विषाणूने ग्रस्त आहेत, अशी चिंता डब्ल्यूएचओने व्यक्त केली. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, यापैकी बऱ्याच लोकांना त्यांच्या शरीरात या विषाणूच्या अस्तित्वाची जाणीव नसते. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या मते, एवढ्या मोठ्या संख्येने लोकांना प्रभावित करूनही, समाजात हर्पिसबद्दल अजूनही संकोच, भीती आणि अनेक गैरसमज आहेत.
हे जगाच्या लोकसंख्येच्या अंदाजे ६४ टक्के आहे. दरम्यान, १५ ते ४९ वयोगटातील अंदाजे ५२० दशलक्ष लोकांना म्हणजेच १३ टक्के हर्पिस सिम्प्लेक्स व्हायरस-२ विषाणूचा संसर्ग झाला आहे. हर्पिस सिम्प्लेक्स व्हायरस-१ विषाणूमुळे प्रामुख्याने तोंडाभोवती हर्पिस (थंडीमुळे येणारे फोड) होतो, तर हर्पिस सिम्प्लेक्स व्हायरस-२ मुळे बहुतेक वेळा खाजगी अवयवांमध्ये हर्पिस होतो. यापूर्वी, मे २०२५ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या आपल्या जागतिक मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये, जागतिक आरोग्य संघटनेने म्हटले होते की जगभरातील अब्जावधी लोकांना हर्पिस सिम्प्लेक्स विषाणूचा संसर्ग झाला आहे, परंतु त्यापैकी बऱ्याच जणांना त्यांच्या शरीरात हा विषाणू असल्याची जाणीव नाही. एवढ्या मोठ्या संख्येने लोकांना प्रभावित करूनही, समाजात हर्पिसबद्दल अजूनही संकोच, भीती आणि अनेक गैरसमज आहेत.
हर्पिसच्या वेगाने पसरण्याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे, संक्रमित लोकांमध्ये अनेकदा कोणतीही स्पष्ट लक्षणे दिसत नाहीत. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, शरीरावर कोणतेही दृश्यमान फोड किंवा जखमा नसल्या तरी, हा विषाणू दुसऱ्या व्यक्तीमध्ये पसरू शकतो. याचा अर्थ असा की, एक संक्रमित व्यक्ती नकळतपणे आपल्या जोडीदाराला संक्रमित करू शकते.
पूर्णपणे नष्ट होत नाही विषाणू
हर्पिस सिम्प्लेक्स व्हायरस हा एक विषाणूजन्य संसर्ग आहे, ज्यावर उपचार करून त्याची लक्षणे मोठ्या प्रमाणात नियंत्रणात ठेवता येतात. तथापि, एकदा तो शरीरात प्रवेश केल्यावर, तो पूर्णपणे नष्ट होत नाही. ते शरीरातील चेतापेशींमध्ये लपलेले राहते आणि वेळोवेळी पुन्हा सक्रिय होऊन लक्षणे निर्माण करू शकते. हर्पिस होणे हे नेहमीच लैंगिक संपर्कामुळे होत नाही.