आज वर्षातील शेवटचे सूर्यग्रहण; जाणून घ्या नेमकी वेळ

last solar eclipse of the year today वर्षातील दुसरे आणि शेवटचे सूर्यग्रहण १२ ऑगस्ट २०२६ रोजी होणार आहे. हे खग्रास सूर्यग्रहण म्हणून नोंदले गेले असले तरी त्याचे पूर्ण रूप पृथ्वीवरील केवळ काही निवडक भागांतूनच दिसणार आहे. नासाच्या माहितीनुसार, चंद्र सूर्याच्या समोरून जात असताना त्याची सावली पृथ्वीवर पडेल आणि उत्तर गोलार्धातील विस्तृत भागातून ग्रहणाचे विविध टप्पे पाहता येतील. या ग्रहणाचा खग्रास पट्टा सायबेरियाच्या उत्तरेकडील भागापासून सुरू होऊन आर्क्टिक आणि उत्तर अटलांटिक महासागरातून पुढे पश्चिम आइसलँड आणि उत्तर स्पेनपर्यंत जाणार आहे. याशिवाय युरोप, उत्तर अमेरिका आणि आफ्रिकेतील काही भागांत सूर्यग्रहण आंशिक स्वरूपात दिसणार आहे.

 

 

 

भारताच्या बाबतीत मात्र परिस्थिती स्थानानुसार बदलते. देशातील काही भागांत आंशिक सूर्यग्रहण दिसण्याची शक्यता आहे, तर काही शहरांमधून ते अजिबात दिसणार नाही. उदाहरणार्थ, पुण्यात १२ ऑगस्टचे ग्रहण दिसणार नसल्याची नोंद आहे. त्यामुळे भारतातील प्रत्येक ठिकाणासाठी एकच वेळ किंवा दृश्यता लागू होत नाही.जगभरातील ग्रहणाच्या वेळांचा विचार केला तर मुख्य खग्रास सूर्यग्रहण १५:३४ यूटीसीच्या सुमारास सुरू होणार आहे. ग्रहणाची दृश्यता आणि कमाल अवस्था प्रत्येक ठिकाणाच्या भौगोलिक स्थितीनुसार वेगवेगळी असेल. त्यामुळे १२ ऑगस्टच्या रात्री ९:०४ ते मध्यरात्रीनंतर १:२७ असा भारतासाठी एकच कालावधी देणे योग्य ठरणार नाही.

 

या ग्रहणादरम्यान चंद्र सूर्याच्या प्रकाशासमोर येऊन त्याचा काही किंवा पूर्ण भाग झाकतो. ज्या अरुंद पट्ट्यात चंद्राची गडद सावली म्हणजेच ‘उंब्रा’ पोहोचते, तेथे खग्रास सूर्यग्रहण दिसते. त्याच्या बाहेरील विस्तृत भागात ‘पेनुंब्रा’मुळे आंशिक ग्रहण अनुभवता येते.ग्रहणाच्या वेळी सूर्याचे निरीक्षण करताना सुरक्षिततेला सर्वाधिक महत्त्व आहे. ग्रहण भारतातील किंवा इतर कोणत्याही भागातून दिसत असले तरी योग्य सौर निरीक्षण साधनांशिवाय थेट सूर्याकडे पाहणे टाळावे. विशेषतः साधे सनग्लासेस सूर्यग्रहण पाहण्यासाठी सुरक्षित पर्याय नाहीत.

 

सूर्यग्रहणाच्या संदर्भात सूतक काळाबाबत धार्मिक परंपरांमध्ये विविध मतप्रवाह आहेत. मात्र, वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून सूतक काळामुळे आरोग्यावर किंवा दैनंदिन जीवनावर परिणाम होतो, याचा वैज्ञानिक पुरावा नाही. त्याचप्रमाणे ग्रहणामुळे भूकंप, त्सुनामी किंवा अन्य नैसर्गिक आपत्ती निश्चितपणे घडतात, असेही विज्ञान मानत नाही.ज्योतिषशास्त्रात सूर्यग्रहणाला वेगवेगळे अर्थ दिले जातात. सूर्याला ऊर्जा, आत्मविश्वास आणि नेतृत्वाचे प्रतीक मानले जाते आणि ग्रहणाच्या आधारे राशी किंवा राजकीय परिस्थितीविषयी विविध अंदाज व्यक्त केले जातात. मात्र, हे ज्योतिषीय दावे वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेले नाहीत. त्यामुळे अशा अंदाजांकडे श्रद्धा किंवा परंपरेच्या चौकटीत पाहणे योग्य ठरेल. १२ ऑगस्टचे सूर्यग्रहण हे खगोलशास्त्रीयदृष्ट्या महत्त्वाचे कारण चंद्राची सावली पृथ्वीवरून मोठ्या क्षेत्रातून प्रवास करणार आहे. या घटनेचे प्रत्यक्ष दर्शन कुठून होईल, हे मात्र त्या ठिकाणाच्या भौगोलिक स्थितीवर अवलंबून राहणार आहे.