लो बीपीमुळे चक्कर आल्यास काय करावे?

low bp and dizziness  अचानक चक्कर येणे, अशक्तपणा जाणवणे किंवा डोळ्यांसमोर अंधारी येणे ही लक्षणे कधी कधी रक्तदाब कमी झाल्यामुळे उद्भवू शकतात. साधारणपणे 90/60 mmHg पेक्षा कमी रक्तदाबाला लो ब्लड प्रेशर म्हटले जाते; मात्र एखाद्या व्यक्तीसाठी हा रक्तदाब नेहमीच धोकादायक असेल असे नाही. रक्तदाब कमी होण्यासोबत चक्कर, बेशुद्ध पडणे किंवा इतर त्रास होत असल्यास त्याकडे गांभीर्याने पाहणे आवश्यक आहे. 

 

 

चक्कर येत असल्यास सर्वप्रथम सुरक्षित ठिकाणी बसा किंवा झोपा. विशेषतः उभे असताना चक्कर आली असेल तर लगेच बसणे किंवा आडवे होणे उपयोगी ठरते. लक्षणे कमी होईपर्यंत अचानक उठणे टाळावे. ऑर्थोस्टॅटिक हायपोटेन्शनमध्ये बसलेल्या किंवा झोपलेल्या अवस्थेतून पटकन उभे राहिल्याने रक्तदाब अचानक कमी होऊन चक्कर येऊ शकते. त्यामुळे उठताना आधी काही वेळ बसून राहावे आणि त्यानंतर हळूहळू उभे राहावे.शरीरात पाण्याची कमतरता असल्यास रक्ताचे प्रमाण कमी होऊन रक्तदाब घसरू शकतो. त्यामुळे डिहायड्रेशन हे कारण असण्याची शक्यता असल्यास पुरेसे पाणी पिणे महत्त्वाचे आहे. मात्र प्रत्येक वेळी लो बीपीचा उपचार म्हणून भरपूर पाणी पिणे किंवा मीठाचे सेवन वाढवणे योग्य नाही. विशेषतः हृदय, मूत्रपिंड किंवा उच्च रक्तदाबाचा त्रास असलेल्या व्यक्तींनी मीठाचे प्रमाण स्वतःहून वाढवू नये.

कॅफिनमुळे काही लोकांमध्ये रक्तदाब तात्पुरता वाढू शकतो आणि काही परिस्थितींमध्ये डॉक्टर चहा किंवा कॉफीचा सल्ला देऊ शकतात. मात्र कॅफिन हा लो बीपीचा सार्वत्रिक किंवा कायमस्वरूपी उपचार नाही. त्यामुळे अचानक चक्कर येत असताना केवळ कडक चहा किंवा कॉफीवर अवलंबून राहणे योग्य नाही.

लो बीपी वारंवार होत असल्यास त्यामागचे कारण शोधणे महत्त्वाचे आहे. डिहायड्रेशन, काही औषधे, कमी रक्तातील साखर, अॅनिमिया, हृदयाशी संबंधित समस्या आणि इतर वैद्यकीय कारणांमुळे रक्तदाब कमी होऊ शकतो. त्यामुळे वारंवार चक्कर येत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन रक्तदाबाची तपासणी आणि आवश्यक त्या चाचण्या करून घेणे गरजेचे आहे.

दररोजच्या सवयींमध्ये अचानक low bp and dizziness  उठणे टाळणे, पुरेसे द्रवपदार्थ घेणे, दीर्घकाळ उपाशी न राहणे आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार योग्य आहार घेणे यांचा समावेश करता येतो. काही व्यक्तींमध्ये लहान आणि वारंवार आहार घेण्याने जेवणानंतर रक्तदाब घसरण्याची समस्या कमी होण्यास मदत होऊ शकते.मात्र चक्कर अत्यंत तीव्र असेल, व्यक्ती बेशुद्ध पडली असेल, छातीत दुखत असेल, श्वास घेण्यास त्रास होत असेल, हृदयाची धडधड अनियमित होत असेल, अचानक तीव्र डोकेदुखी किंवा हात-पायात अशक्तपणा जाणवत असेल, तर घरगुती उपाय करण्याऐवजी तातडीने वैद्यकीय मदत घ्यावी. अशा लक्षणांमागे गंभीर कारणे असू शकतात. महत्त्वाचे म्हणजे, केवळ रक्तदाबाची एक कमी रीडिंग पाहून स्वतःहून उपचार सुरू करू नयेत. लो बीपीचा योग्य उपचार हा त्यामागील कारणावर अवलंबून असतो. वारंवार अशी समस्या होत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे हाच सर्वात सुरक्षित मार्ग आहे.