यंदाचा हिवाळा ठरणार ‘गरम’

winter-2026 : यंदाच्या हिवाळ्यात देशातील अनेक भागांमध्ये नेहमीपेक्षा कमी थंडी जाणवण्याची शक्यता आहे. प्रशांत महासागराच्या मध्य आणि पूर्व भागातील समुद्राचे पाणी सामान्य तापमानापेक्षा एक अंश सेल्सिअसपेक्षा अधिक उष्ण झाले असून, अल निनोची स्थिती अधिक बळकट होत आहे. हवामानाच्या विविध अंदाजांनुसार अल निनो अधिक तीव्र झाल्यास २०२६-२७ च्या हिवाळ्यात अनेक ठिकाणी तापमान सरासरीपेक्षा जास्त राहू शकते.

 

 

 

 

अल निनोच्या काळात प्रशांत महासागराच्या पाण्याचे तापमान सामान्यपेक्षा वाढते. त्याचा परिणाम जगातील विविध भागांच्या हवामानावर होतो. भारतातही त्याचा प्रभाव पाऊस, मान्सून आणि तापमानावर जाणवू शकतो. यंदा हा परिणाम अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे, कारण जागतिक तापमानवाढीमुळे आधीच पृथ्वीचे सरासरी तापमान वाढलेले आहे.

दिल्ली, पाटणा यांसारख्या मैदानी भागांमध्ये तापमान सरासरीपेक्षा अधिक राहिल्यास हिवाळ्याची तीव्रता कमी जाणवू शकते. विशेषतः रात्रीचे तापमान नेहमीपेक्षा जास्त राहण्याची शक्यता आहे. राजस्थानातील चुरू यांसारख्या भागांतही काही रात्री नेहमीपेक्षा कमी थंड राहू शकतात. मात्र प्रत्येक शहरात तापमान किती वाढेल, याचा निश्चित अंदाज सध्या व्यक्त करता येणार नाही. थंड वारे, ढग आणि इतर हवामान प्रणालींचाही तापमानावर परिणाम होतो.

श्रीनगर आणि लडाखसारख्या अतिथंड भागांमध्येही तापमान सरासरीपेक्षा अधिक राहण्याची शक्यता आहे. मात्र या भागांमध्ये नेमका किती बदल होईल, हे सध्या स्पष्ट झालेले नाही. उंची आणि भौगोलिक परिस्थितीनुसार लडाखमधील तापमानात मोठा फरक पडतो.

अल निनोचा प्रभाव केवळ हिवाळ्यापुरता मर्यादित राहण्याची शक्यता नाही. मार्च ते मे २०२७ या कालावधीत भारतातील उन्हाळा अधिक तीव्र होऊ शकतो. अल निनो मजबूत राहिल्यास मान्सून कमजोर होण्याची आणि पावसाचे प्रमाण कमी किंवा असमान राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पाण्याची टंचाई, शेतीवर परिणाम आणि उष्णतेच्या लाटेचा धोका वाढू शकतो.

सध्याच्या अंदाजानुसार अल निनो आणखी मजबूत होण्याची शक्यता असून, त्याचा प्रभाव ऑक्टोबर ते डिसेंबर २०२६ या कालावधीत अधिक जाणवू शकतो. त्यानंतर २०२७ मध्ये ही स्थिती हळूहळू कमजोर होण्याची शक्यता आहे. मात्र भारतातील हवामानावर त्याचा नेमका किती परिणाम होईल, हे पुढील काही महिन्यांतील हवामान परिस्थितीवरून अधिक स्पष्ट होणार आहे.