छाती गच्च होणे, धाप लागणे दुर्लक्षित नको

chest tightness छाती गच्च होणे, धाप लागणे आणि अशक्तपणा ही गंभीर लक्षणे असून, त्याकडे दुर्लक्ष न करण्याचा सल्ला तज्ज्ञांकडून दिला जातो. वैद्यकीय भाषेत या स्वरूपाच्या त्रासाला ‘श्वास रोग’ किंवा ‘कास’ असे संबोधले जाते. फुफ्फुसांशी संबंधित आजारांबरोबरच हृदयाशी निगडित समस्या यामागे असण्याची शक्यता असल्याने योग्य वैद्यकीय तपासणी करणे आवश्यक ठरते.

 

 

अशा स्थितीत स्वतःहून घरगुती उपचार करत बसण्याऐवजी त्वरित आयुर्वेदिक वैद्यांचा, म्हणजेच BAMS किंवा MD Ayurveda डॉक्टरांचा, सल्ला घेणे आवश्यक आहे. डॉक्टरांकडे पोहोचेपर्यंत किंवा त्यांच्या उपचारांसोबत, वैद्यकीय मार्गदर्शनाखाली काही प्राथमिक आयुर्वेदिक उपाय उपयोगी ठरू शकतात. कफामुळे त्रास होत असल्यास अर्धा चमचा ज्येष्ठमध पावडर आणि पाच ते सहा तुळशीची पाने एक कप पाण्यात उकळून गाळून घेतल्यास कफ पातळ होण्यास मदत होऊ शकते. त्याचप्रमाणे आल्याचा अर्धा चमचा रस आणि एक चमचा मध एकत्र करून चाटल्याने छातीतील कफ कमी होऊन श्वास घेण्यास काही प्रमाणात आराम मिळू शकतो.

श्वसनमार्ग मोकळा करण्यासाठी पाण्यात थोडा ओवा किंवा कापूर टाकून वाफ घेण्याचा उपायही केला जातो. याला नास्य किंवा धूपनाशी संबंधित प्राथमिक उपाय म्हणून पाहिले जाते. तसेच तीळ तेलात थोडे सैंधव मीठ किंवा कापूर मिसळून ते कोमट करावे आणि त्याने छाती व पाठीवर हलक्या हाताने मालिश करून सुती कपड्याने शेक द्यावा, असा सल्ला दिला जातो. अशक्तपणा जाणवत असल्यास गरम पाणी किंवा दुधात चिमूटभर सुंठ आणि हळद टाकून घेण्याचाही उपाय सांगितला जातो.

या काळात थंड पाणी, आईस्क्रीम, दही, केळी, आंबट पदार्थ तसेच तळलेले पदार्थ पूर्णपणे टाळावेत आणि शक्यतो नेहमी कोमट पाणी प्यावे, असेही सांगण्यात आले आहे.

मात्र, हे उपाय वैद्यकीय उपचारांचा chest tightness  पर्याय नाहीत. छाती गच्च होणे, धाप लागणे आणि अशक्तपणा ही लक्षणे हृदयाशी संबंधित आजार, फुफ्फुसांचा संसर्ग (Infection) किंवा ॲनिमिया अर्थात रक्तक्षयामुळेही उद्भवू शकतात. त्यामुळे केवळ घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता लवकरात लवकर नाडी परीक्षा किंवा आवश्यक वैद्यकीय तपासणी करून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.