मुंबई
Sajjan Kumar काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि माजी खासदार सज्जन कुमार यांचे गुरुवारी निधन झाले. प्रकृती बिघडल्यानंतर त्यांना दिल्लीतील सफदरजंग रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. मात्र, उपचारादरम्यान डॉक्टरांनी त्यांना मृत घोषित केले. 1984 मधील शीखविरोधी दंगलीशी संबंधित प्रकरणांमुळे सज्जन कुमार यांचे नाव गेल्या अनेक वर्षांपासून चर्चेत राहिले होते. ते तिहार तुरुंगात जन्मठेपेची शिक्षा भोगत होते.
सज्जन कुमार यांना आरोग्याशी संबंधित अनेक समस्यांचा सामना करावा लागत होता. तुरुंगात शिक्षा भोगत असतानाच त्यांची प्रकृती खालावल्याने त्यांना दिल्लीतील सफदरजंग रुग्णालयात हलवण्यात आले. रुग्णालयात दाखल केल्यानंतर डॉक्टरांनी तपासणी केली आणि त्यांना मृत घोषित केले. त्यांच्या निधनाची माहिती मिळताच त्यांचा मुलगा जग प्रवेश कुमार तातडीने रुग्णालयात पोहोचला.1984 च्या शीखविरोधी दंगलीशी संबंधित एका प्रकरणात न्यायालयाने सज्जन कुमार यांना दोषी ठरवत जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली होती. याच शिक्षेअंतर्गत ते तिहार तुरुंगात होते. दंगलीशी संबंधित दोन वेगवेगळ्या प्रकरणांमध्ये ते कारावासाची शिक्षा भोगत होते. त्यापैकी जनकपुरी परिसरातील हिंसाचाराशी संबंधित एका प्रकरणात त्यांना नंतर दोषमुक्त करण्यात आले.जानेवारी 2026 मध्ये दिल्लीतील न्यायालयाने जनकपुरी हिंसाचाराशी संबंधित या प्रकरणात सज्जन कुमार यांची निर्दोष मुक्तता केली होती. पुरावे पुरेसे नसल्याचे नमूद करत न्यायालयाने त्यांना या प्रकरणातून मुक्त केले होते. त्यामुळे एका प्रकरणात त्यांना दिलासा मिळाला असला, तरी दुसऱ्या प्रकरणातील जन्मठेपेची शिक्षा कायम होती.सज्जन कुमार यांच्याविरोधातील न्यायालयीन प्रकरणांचा इतिहासही मोठा आहे. 2013 मध्ये कनिष्ठ न्यायालयाने पालम कॉलनीतील राजनगर पार्ट-1 येथे पाच जणांच्या हत्येशी संबंधित प्रकरणात त्यांना निर्दोष ठरवले होते. मात्र, या निर्णयाला पुढे आव्हान देण्यात आले.
डिसेंबर 2018 मध्ये दिल्ली उच्च न्यायालयाने कनिष्ठ न्यायालयाचा निर्णय बदलला. न्यायालयाने सज्जन कुमार यांना गुन्हेगारी कट रचणे तसेच हत्येच्या आरोपांमध्ये दोषी ठरवत जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली. शिक्षा सुनावताना 1984 मधील शीखविरोधी दंगली मानवतेविरुद्ध असल्याचे निरीक्षणही दिल्ली उच्च न्यायालयाने नोंदवले होते.