मुंबई
national teacher award 2026 उच्च शिक्षण आणि तंत्रनिकेतन क्षेत्रात उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या देशभरातील २१ अध्यापक-प्राध्यापकांची राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कारासाठी (२०२६) निवड करण्यात आली आहे. केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या या पुरस्कारार्थींच्या यादीत महाराष्ट्रातील तीन प्राध्यापकांचा समावेश आहे. शिक्षक दिनानिमित्त ५ सप्टेंबर रोजी नवी दिल्लीतील विज्ञान भवन येथे आयोजित विशेष समारंभात राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते या पुरस्कारांचे वितरण करण्यात येणार आहे.
अध्यापनातील गुणवत्ता, नावीन्यपूर्ण उपक्रम, संशोधन तसेच शैक्षणिक क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानाची दखल घेत दोन टप्प्यांतील कठोर छाननी प्रक्रियेनंतर या प्राध्यापकांची निवड करण्यात आली आहे. उच्च शिक्षण, वैद्यकीय शिक्षण आणि तंत्रशिक्षण अशा विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या प्राध्यापकांकडून प्राप्त झालेल्या अर्जांची छाननी करण्यात आली. त्यानंतर केंद्रीय उच्च शिक्षण संस्थांमधील १२, राज्य विद्यापीठे व महाविद्यालयांमधील ५ आणि तंत्रनिकेतन संस्थांमधील ४, अशा एकूण २१ शिक्षक-प्राध्यापकांची पुरस्कारासाठी अंतिम निवड करण्यात आली.
आयआयटी (मुंबई) मधील पृथ्वी विज्ञान विभागाचे सहयोगी प्राध्यापक डॉ. विक्रम विशाल यांची ‘कॉम्प्युटेशनल अँड एक्सपेरिमेंटल जिओमेकॅनिक्स’ या संशोधन गटाच्या नेतृत्वासह जिओमेकॅनिक्स, कार्बन कॅप्चर अँड सिक्वेस्ट्रेशन तसेच अपारंपरिक हायड्रोकार्बन प्रणाली या क्षेत्रांतील उल्लेखनीय संशोधनाची दखल घेत राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कारासाठी निवड झाली आहे.
दत्ता मेघे उच्च शिक्षण व संशोधन संस्थेच्या जवाहरलाल नेहरू वैद्यकीय महाविद्यालयातील बालरोग विभागाचे प्रमुख डॉ. अमर मोहनराव ताकसांडे यांनाही पुरस्कार जाहीर झाला आहे. बालरोगशास्त्रातील दीर्घकालीन अध्यापन, संशोधन तसेच वैद्यकीय सेवेतील उल्लेखनीय योगदानाबद्दल त्यांची निवड करण्यात आली आहे.
शासकीय तंत्रनिकेतन, सोलापूर येथील डॉ. संदीपान प्रल्हाद नरोटे यांची इलेक्ट्रॉनिक्स आणि टेलिकम्युनिकेशन क्षेत्रातील संशोधनासाठी निवड करण्यात आली आहे. विशेषतः इमेज प्रोसेसिंग आणि बायोमेट्रिक्समधील त्यांच्या योगदानाची दखल घेण्यात आली आहे. तसेच शासकीय तंत्रनिकेतन, सोलापूर येथे कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात एआयसारखे आधुनिक अभ्यासक्रम सुरू करण्यासाठी त्यांनी दिलेल्या योगदानाचाही पुरस्काराच्या निवडीत विचार करण्यात आला आहे.
दरम्यान, महाराष्ट्रातील चार शिक्षकांची राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कारासाठी निवड झाल्याचा उल्लेखही समोर आला आहे. विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीसोबतच त्यांच्या व्यक्तिमत्त्व विकासासाठी उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या देशभरातील ४८ शिक्षकांच्या राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कारासाठी निवडीचीही माहिती देण्यात आली आहे. मात्र, उच्च शिक्षण आणि तंत्रनिकेतन क्षेत्रासाठी जाहीर करण्यात आलेल्या २०२६च्या पुरस्कारार्थींच्या यादीत महाराष्ट्रातील वरील तीन प्राध्यापकांचा समावेश आहे.
५ सप्टेंबर रोजी नवी दिल्लीतील विज्ञान भवन येथे होणाऱ्या विशेष समारंभात राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते या पुरस्कारांचे वितरण होणार असून, अध्यापन, संशोधन, नावीन्यपूर्ण उपक्रम आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील योगदानासाठी या प्राध्यापकांचा गौरव करण्यात येणार आहे.