लावणीच्या नावाखाली अश्लीलता थांबणार!

Obscenity under the guise of Lavani महाराष्ट्रातील पारंपरिक लावणीच्या नावाखाली आयोजित होणाऱ्या कथित अश्लील ‘डीजे लावणी’ कार्यक्रमांना आता आळा घालण्याची तयारी करण्यात आली आहे. अशा सार्वजनिक कार्यक्रमांसाठी योग्यता प्रमाणपत्र घेणे अनिवार्य करण्यात आले असून, प्रमाणपत्राशिवाय लावणी, लोककला किंवा संबंधित मनोरंजन कार्यक्रमांना परवानगी देऊ नये, असे निर्देश राज्य रंगमंच कला सेन्सॉरशिप मंडळाने पोलिसांना दिले आहेत. १४ ऑगस्ट रोजी पोलीस महासंचालक, पोलीस आयुक्त आणि पोलीस अधीक्षकांना पाठवलेल्या परिपत्रकातून हे निर्देश देण्यात आले आहेत.

 

 

 

 

पारंपरिक लावणीच्या नावाखाली महिला नर्तिकांचे कार्यक्रम आयोजित करून त्यात चित्रपटगीते, डीजे संगीत आणि कथित अश्लील नृत्य सादर केले जात असल्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत. या पार्श्वभूमीवर मंडळाने पारंपरिक लावणी कार्यक्रमांसाठी दिल्या जाणाऱ्या प्रमाणपत्रांचा गैरवापर होत असल्याचे नमूद केले आहे. आयोजकांनी कार्यक्रमाची संहिता, घोषणा किंवा संक्षिप्त स्वरूपाचे वर्णन सादर करून आवश्यक योग्यता प्रमाणपत्र मिळवले आहे की नाही, याची तपासणी केल्यानंतरच पोलिसांनी परवानगी द्यावी, असे सांगण्यात आले आहे. प्रमाणपत्र मिळाले असले तरी कलाकारांनी मंजूर केलेल्या आशयाच्या मर्यादा ओलांडून आक्षेपार्ह सादरीकरण केल्यास आयोजकांना कारवाईपासून संरक्षण मिळणार नसल्याचेही मंडळाने स्पष्ट केले आहे.

 

 

नाट्य, एकांकिका, लोकनाट्य, तमाशा, लावणी, लोकसंगीत आणि जत्रांसह सार्वजनिक मनोरंजनाच्या विविध कार्यक्रमांसाठी हे नियम लागू राहणार आहेत. महाराष्ट्राची पारंपरिक लावणी ही संगीत, कविता, नृत्य आणि अभिनय यांचा संगम असलेली लोककला असून तिच्यात शौर्य, भक्ती, मानवी भावना, प्रणय, सामाजिक विषय आणि व्यंग यांचे चित्रण केले जाते. पेशवा काळापासून लोकप्रिय असलेल्या या कलेत पारंपरिक वेशभूषेत महिला कलाकार ढोलकी आणि तुणतुण्याच्या तालावर सादरीकरण करतात. मात्र, अलीकडच्या काळात गावातील जत्रा, उत्सव, दहीहंडी आणि अन्य कार्यक्रमांमध्ये ‘डीजे लावणी’च्या नावाखाली चित्रपटगीते, आयटम नंबर आणि मोठ्या आवाजातील डीजेचा वापर वाढला आहे. या प्रकारामुळे पारंपरिक लावणीचे स्वरूप बदलत असून अस्सल लावणी आणि तमाशा कलाकारांच्या उपजीविकेवर परिणाम होत असल्याची भूमिका पारंपरिक कलाकारांकडून मांडली जाते.