नेपाळ,
the thrilling spectacle of a glacier collapsing नेपाळ-चीन सीमेवर २६ ऑगस्ट रोजी झालेल्या भीषण नैसर्गिक आपत्तीचे महत्त्वाचे दृश्य आता कॅमेऱ्यात कैद झाल्याचे समोर आले आहे. चीनच्या शिझांग स्वायत्त प्रदेशातील ग्यिरोंग काउंटीमध्ये एका पर्यटकाकडून पर्वतीय परिसराचे चित्रीकरण सुरू असताना उंच भागातील हिमनदीचा मोठा हिस्सा कोसळतानाचे दृश्य त्याच्या कॅमेऱ्यात नोंदले गेले. या घटनेनंतर मोठ्या प्रमाणात बर्फ, खडक आणि चिखलाचा प्रवाह खाली आला आणि त्याचा फटका नेपाळ-चीन सीमेवरील ग्यिरोंग बंदर परिसराला बसला.
या व्हिडिओमुळे आपत्ती नेमकी कुठून सुरू झाली, याबाबत महत्त्वाचे पुरावे मिळण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. चायनीज ॲकॅडमी ऑफ सायन्सेसच्या इन्स्टिट्यूट ऑफ माउंटन हॅझार्ड्स अँड एन्व्हायर्नमेंटचे संचालक कांग शिचांग यांनी सांगितले की, व्हिडिओमध्ये दिसणारे ठिकाण रिमोट-सेन्सिंग प्रतिमांमधून आपत्तीच्या संभाव्य उगमस्थळ म्हणून ओळखण्यात आले आहे. त्यांच्या मते, नेपाळच्या बाजूला हिमनदीचा मोठा भाग कोसळल्यानंतर घटनांची साखळी सुरू झाली आणि त्यातून प्रचंड चिखलाचा प्रवाह निर्माण झाला.
मिळालेल्या माहितीनुसार, हा हिमनदीचा भाग सुमारे ५,१४० मीटर उंचीवरून कोसळला. या घटनेनंतर बर्फ, खडक आणि इतर ढिगाऱ्याचा मोठा प्रवाह पर्वतीय दऱ्यांमधून वेगाने खाली आला. सुमारे ६,२०,००० चौरस मीटर क्षेत्रावर या ढिगाऱ्याचा परिणाम झाला. विशेष म्हणजे हा प्रवाह अवघ्या सात मिनिटांत जवळपास २० किलोमीटर अंतर पार करत सुमारे ३,३०० मीटर उंचीवरील ग्यिरोंग बंदर परिसरात पोहोचल्याचे चिनी माध्यमांनी म्हटले आहे.
प्रचंड वेगाने आलेल्या या चिखल आणि ढिगाऱ्यामुळे सीमेच्या दोन्ही बाजूंना मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले. गावांबरोबरच रस्ते, पूल आणि अन्य महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांवरही त्याचा परिणाम झाला. पर्वतीय भागातील कठीण भौगोलिक परिस्थितीमुळे बचाव आणि मदतकार्यातही अनेक अडचणी निर्माण होत आहेत. स्थानिक प्रशासनाकडून परिस्थितीवर लक्ष ठेवले जात असून, आणखी पूर येण्याची शक्यता असल्याने सतर्कता बाळगली जात आहे.
या आपत्तीचा नेपाळमध्ये मोठा फटका बसला असून, आतापर्यंत किमान ६६९ जणांचा मृत्यू झाल्याचे सांगण्यात आले आहे. दोन हजारांहून अधिक बेपत्ता व्यक्तींचा शोध घेण्यासाठी बचाव पथकांकडून मोहीम सुरू आहे. दरम्यान, समोर आलेल्या व्हिडिओमुळे हिमनदी कोसळण्यापासून चिखलाचा प्रचंड प्रवाह तयार होईपर्यंत घडलेल्या घटनांची साखळी समजून घेण्यासाठी तज्ज्ञांना महत्त्वाची माहिती मिळण्याची शक्यता आहे.