सणासुदीच्या काळात मिठाई खरेदी करताना सावध राहा! मिठाईवरील चंदेरी वर्ख खरा की बनावट?

silver leaf सण, उत्सव किंवा लग्नसमारंभ म्हटला की आकर्षक दिसणाऱ्या मिठाईवर लावलेला चंदेरी वर्ख सर्वांचे लक्ष वेधून घेतो. मिठाईला उठावदार रूप देणारा हा वर्ख शुद्ध चांदीचा असल्यास तो सुरक्षित मानला जातो. मात्र, अधिक नफा मिळवण्यासाठी काही ठिकाणी चांदीऐवजी ॲल्युमिनियम किंवा निकृष्ट दर्जाच्या धातूचा वापर केल्याच्या घटना समोर येत असल्याने ग्राहकांनी मिठाई खरेदी करताना अधिक सतर्क राहण्याची गरज आहे.

 

 

 

खरा चंदेरी वर्ख ओळखण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे त्याचा रंग, चमक आणि पोत पाहणे. शुद्ध चांदीचा वर्ख अत्यंत पातळ, हलका आणि नैसर्गिक चमक असलेला असतो. तो मिठाईवर अतिशय नाजूक थराच्या स्वरूपात दिसतो. याउलट, बनावट वर्ख अधिक जाड, तीव्र चमकदार आणि ॲल्युमिनियमच्या पत्र्यासारखा दिसू शकतो. त्यामुळे असामान्यपणे जाड किंवा अतिशय चमकदार वर्ख असलेली मिठाई खरेदी करताना काळजी घेणे आवश्यक आहे.

चंदेरी वर्खाची ओळख स्पर्शातूनही करता येते. खरा चांदीचा वर्ख अतिशय नाजूक असल्यामुळे हात लावताच तो सहज तुटतो किंवा विरघळल्यासारखा होतो. मात्र, ॲल्युमिनियमचा किंवा निकृष्ट धातूचा वर्ख तुलनेने कठीण असतो आणि स्पर्श केल्यानंतर सहज तुटत नाही.

तज्ज्ञांच्या मते, चंदेरी वर्खाची शुद्धता तपासण्यासाठी साबण चाचणीही उपयोगी ठरू शकते. वर्खाचा छोटा तुकडा साबणाच्या द्रावणात टाकल्यास खरा चांदीचा वर्ख सहज विरघळत नाही, तर बनावट किंवा ॲल्युमिनियमयुक्त वर्खाच्या स्वरूपात बदल दिसून येऊ शकतो. मात्र, ही चाचणी केवळ प्राथमिक स्वरूपाची असून अंतिम खात्रीसाठी अधिकृत निकष महत्त्वाचे मानले जातात.

पॅकबंद मिठाई खरेदी करताना भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरण (FSSAI)चा परवाना क्रमांक, उत्पादकाचे नाव, पॅकिंगची तारीख आणि 'बेस्ट बिफोर' तारीख तपासणे आवश्यक आहे.silver leaf अन्न सुरक्षा नियमांनुसार मिठाईवर फक्त फूड-ग्रेड चांदीचा वर्ख वापरणे बंधनकारक आहे.

याशिवाय, बाजारभावाच्या तुलनेत अत्यंत कमी किमतीत मिळणाऱ्या चंदेरी वर्ख असलेल्या मिठाईबाबत विशेष सावधगिरी बाळगावी. कमी खर्चासाठी काही ठिकाणी निकृष्ट दर्जाचे धातू किंवा इतर हानिकारक पदार्थ वापरले जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे केवळ आकर्षक दिसते म्हणून मिठाई खरेदी न करता तिची गुणवत्ता, विक्रेत्याची विश्वासार्हता आणि अन्न सुरक्षा निकषांची पूर्तता याकडेही तितकेच लक्ष देणे गरजेचे आहे.