नवी दिल्ली
flying-car उत्तराखंडच्या अल्मोरा जिल्ह्यातील एका तरुण संशोधकाने इलेक्ट्रिक उडणाऱ्या वाहनाच्या मुळ प्रतिकृतीची यशस्वी चाचणी करून वैयक्तिक गतिशीलतेच्या भविष्याकडे एक महत्त्वपूर्ण पाऊल टाकले आहे. यासोबतच पूर्णपणे विजेवर चालणाऱ्या पारंपरिक वाहतुकीला एक स्वदेशी पर्याय सादर केला आहे.
flying-car जागेश्वर धामजवळील काफलीखान गावातील रवी टमटा यांनी त्यांच्या ‘हपिडा स्काय प्रायव्हेट लिमिटेड’ या स्टार्टअपद्वारे ‘हपिडा स्कायनेक्स’ हे वैयक्तिक वापरासाठी असलेले इलेक्ट्रिकचे उडणारे वाहन विकसित केले आहे. मुळ प्रतिकृतीची यशस्वी उड्डाण चाचणी हा अनेक वर्षांच्या संशोधन आणि विकासांनंतरचा पहिला महत्त्वपूर्ण टप्पा ठरला असून, यामुळे वैयक्तिक हवाई वाहतुकीचे स्वप्न वास्तवाच्या अधिक जवळ आले आहे. विमान इंधनावर चालणाऱ्या पारंपरिक उडणाऱ्या यंत्रांच्या किंवा इथेनॉल-आधारित प्रणोदनाचा शोध घेणाऱ्या प्रायोगिक वाहनांच्या विपरीत, हॅपिडा स्कायनेक्स हे पूर्णपणे इलेक्ट्रिक उडणारे वाहन म्हणून डिझाइन केले आहे, ज्यामुळे ते शून्य टेलपाइप उत्सर्जनासह एक पर्यावरणपूरक पर्याय ठरते.
flying-car भारतात सुरक्षित, परवडणारी आणि शाश्वत वैयक्तिक हवाई वाहतूक उपलब्ध करून देणे हे या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट आहे. या यशस्वी प्रात्यक्षिकातून प्रगत गतिशीलता तंत्रज्ञान विकसित करण्याबाबत भारतीय स्टार्टअप्सची वाढती क्षमता अधोरेखित होते, असे या नवकल्पकाचे म्हणणे आहे. या कामगिरीमुळे उत्तराखंडच्या उदयोन्मुख नवोपक्रम परिसंस्थेकडेही लक्ष वेधले गेले आहे. राज्याचा आव्हानात्मक हिमालयीन भूप्रदेश हा रस्त्यांच्या जोडणीतील मर्यादांवर मात करू शकणाऱ्या पुढच्या पिढीतील हवाई गतिशीलता उपायांच्या चाचणीसाठी एक आदर्श ठिकाण आहे, असे मत तज्ञांचे आहे. वैयक्तिक इलेक्ट्रिक उडणाऱ्या वाहनांचा अधिक विकास केला गेला, तर त्यांचा वापर केवळ शहरी वाहतुकीपुरता मर्यादित न राहता त्यापलीकडेही होऊ शकेल.
flying-car हिमालयातील दुर्गम गावांमध्ये संपर्क व्यवस्था सुधारता येईल, भूस्खलन आणि पूर यांसारख्या आपत्कालीन परिस्थितीत मदतकार्याला आणि आपत्कालीन प्रतिसादाला साहाय्य करता येईल, तसेच जेथे रस्त्यांची पायाभूत सुविधा मर्यादित आहे अशा दुर्गम प्रदेशांमध्ये जलदगतीने पोहोचता येईल. ही तंत्रज्ञान प्रणाली राज्याच्या डोंगराळ प्रदेशात प्रवासाची नवीन साधने उपलब्ध करून पर्यटनालाही चालना देऊ शकते.
हे यशस्वी प्रायोगिक उड्डाण म्हणजे रवी टमटा आणि त्यांच्या टीमने केलेल्या अनेक वर्षांच्या समर्पित संशोधनाचे फळ आहे. हे वाहन अजूनही प्रायोगिक टप्प्यावर असून, व्यावसायिक वापरासाठी उपलब्ध होण्यापूर्वी त्याला पुढील चाचण्या आणि नियामक मंजुरींची आवश्यकता असेल. तरीही, या प्रात्यक्षिकावरून प्रगत हवाई गतिशीलता क्षेत्रातील भारताच्या वाढत्या महत्त्वाकांक्षेचे संकेत मिळतात.