नवी दिल्ली,
Crude oil crosses $100 mark मध्य पूर्वेतील लष्करी संघर्ष अचानक वाढल्यामुळे ब्रेंट क्रूडच्या किमतीने प्रति बॅरल १०० डॉलर्सचा टप्पा ओलांडला आहे़ यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात खळबळ उडाली आहे़ जॉर्डनमधील अमेरिकेच्या लष्करी तळांवरील हल्ले आणि सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या होर्मुझ सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या पुरवठ्यात व्यत्यय येण्याच्या भीतीमुळे आंतरराष्ट्रीय कमोडिटी एक्सचेंजेसवर एक महत्त्वपूर्ण भू-राजकीय जोखीम प्रीमियम जोडला गेला आहे.जगातील सुमारे २० टक्के पेट्रोलियमची वाहतूक या सामुद्रधुनीतून होते़ त्यामुळे पुरवठ्यात कोणत्याही व्यत्ययाच्या वृत्ताने जागतिक शेअर बाजार, सरकारी रोख्यांवरील परतावा आणि चलन बाजारात घबराट निर्माण झाली आहे. भारतासारख्या प्रमुख ऊर्जा आयातदार देशासाठी जो आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजांपैकी सुमारे ९० टक्के विदेशातून खरेदी करतो, प्रति बॅरल १०० डॉलरपेक्षा जास्त असलेली कच्च्या तेलाची किंमत हा एक थेट स्थूल-आर्थिक धक्का आहे.
किरकोळ महागाई पुन्हा वाढण्याचा धोका
कच्च्या तेलाच्या किमतीत प्रति बॅरल १० डॉलरची वाढ झाल्याने भारताच्या वार्षिक आयात बिलात अंदाजे १३-१५ अब्ज डॉलरची वाढ होते़ त्यामुळे चालू खात्यातील तूट वाढते आणि डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपयावर लक्षणीय दबाव येतो. याशिवाय, आयात केलेल्या इंधनाच्या वाढत्या किमतींमुळे किरकोळ महागाई पुन्हा वाढण्याचा धोका निर्माण झाला आहे़ ज्यामुळे भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या आगामी पतधोरणातील व्याजदर कपातीला धोका निर्माण होऊ शकतो.
अमेरिका-इराण यांच्यातील तणावाचा परिणाम
बेंचमार्क ब्रेंट क्रूड तेलाच्या वायद्यांनी बुधवारी प्रति बॅरल १०० डॉलरचा टप्पा ओलांडला. मध्य पूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे या प्रदेशातून होणाऱ्या तेल पुरवठ्याबद्दल चिंता वाढल्याने २४ जुलैनंतर प्रथमच ही पातळी ओलांडली आहे. ब्रेंट क्रूड फ्युचर्स २.१५ डॉलर म्हणजेच २.२ टक्क्यांनी वाढून प्रति बॅरल १००.०७ डॉलरवर पोहोचले़ तर यूएस वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट क्रूड १.७० डॉलर म्हणजेच १.८३ टक्क्यांनी वाढून प्रति बॅरल ९४.७३ डॉलरवर पोहोचले आहे. वास्तवात, हा अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या तणावाचा परिणाम आहे़