स्वतःचा सूर्य निर्माण करण्यात भारताची झेप!

 

 

India's giant leap towards creating its own sun बंगळुरस्थित स्टार्टअप कंपनी ‘प्रानोस फ्युजन’ने आपल्या ‘प्रज्ञा’ या कॉम्पॅक्ट टोकामाक रिॲक्टरमध्ये प्रथमच प्लाझ्माची निर्मिती केली आहे, ज्यामुळे पृथ्वीवर कृत्रिम सूर्य तयार करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल टाकले आहे.कंपनीने ४० सेंटीमीटर व्यासाचा टोकामाक रिॲक्टर आठ महिन्यांत विकसित केला आहे. याचा उपयोग प्लाझ्मा नियंत्रित करण्यासाठी, त्याचे परीक्षण करण्यासाठी आणि अणु संलयन (न्यूक्लियर फ्युजन) संबंधित तंत्रज्ञानाची चाचणी घेण्यासाठी केला जाईल. सध्या, दरवर्षी अंदाजे ३,००० प्लाझ्मा शॉट्स घेण्याचे उद्दिष्ट आहे, म्हणजेच दररोज दहा ते बारा वेळा प्लाझ्मा तयार केला जाईल आणि संबंधित माहिती गोळा केली जाईल. या माहितीचा उपयोग भविष्यात मोठे फ्यूजन रिॲक्टर्स विकसित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. कंपनीने विकसित केलेले टोकामाक हे एक असे यंत्र आहे, ज्यामध्ये अत्यंत उष्ण प्लाझ्मा चुंबकीय शक्तीद्वारे नियंत्रित केला जातो. फ्यूजन प्रक्रियेसाठी, वायूला इतक्या उच्च तापमानापर्यंत गरम केले जाते की त्याचे प्लाझ्मामध्ये रूपांतर होते.