१८ वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडिया वापरावर निर्बंध?

social-media  १८ वर्षांखालील मुलांच्या सोशल मीडिया वापराबाबत सुरक्षेचे कठोर उपाय करण्याची मागणी करणारी याचिका सर्वोच्च न्यायालयात दाखल झाली आहे. Just Rights for Children Alliance या संस्थेने दाखल केलेल्या याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालयाने गुरुवारी केंद्र सरकारकडून उत्तर मागितले. अल्पवयीन मुलांना सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर अकाऊंट उघडण्यासंदर्भात अधिक प्रभावी नियम आणि सुरक्षाव्यवस्था निर्माण करण्याची मागणी या याचिकेत करण्यात आली आहे.

याचिकाकर्त्यांच्या म्हणण्यानुसार, सध्याच्या माहिती तंत्रज्ञान नियमांमध्ये अल्पवयीन मुलांच्या सोशल मीडिया वापराबाबत पुरेशी स्पष्टता आणि प्रभावी वयोमर्यादा निश्चित केलेली नाही. त्यामुळे १८ वर्षांखालील मुलांना सोशल मीडिया अकाऊंट तयार करण्यापूर्वी पालकांची संमती आवश्यक करावी, तसेच वयाची पडताळणी करण्यासाठी प्रभावी यंत्रणा विकसित करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. अल्पवयीन व्यक्ती सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मसोबत कायदेशीर करार करू शकते का, हा मुद्दाही याचिकेत उपस्थित करण्यात आला आहे.

याचिकेत मुलांच्या डिजिटल सुरक्षेचा मुद्दा केंद्रस्थानी ठेवण्यात आला आहे. सोशल मीडियाच्या अनियंत्रित वापरामुळे ऑनलाइन ग्रूमिंग, सायबरबुलिंग, लैंगिक शोषण, ब्लॅकमेलिंग, वैयक्तिक माहितीचा गैरवापर आणि वयानुसार अयोग्य कंटेंटच्या संपर्कात येण्यासारखे धोके निर्माण होऊ शकतात, अशी चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे अल्पवयीन मुलांच्या सोशल मीडिया वापरासाठी पालकांची भूमिका आणि अधिक मजबूत सुरक्षा उपाय निश्चित करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. मात्र, सध्या १८ वर्षांखालील मुलांना फेसबुक, इन्स्टाग्राम किंवा अन्य सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म वापरण्यावर सर्वोच्च न्यायालयाने कोणतीही बंदी घातलेली नाही. ही याचिकाकर्त्यांची मागणी असून, या प्रकरणात केंद्र सरकारचे उत्तर आल्यानंतर पुढील सुनावणीत त्यावर विचार होणार आहे.