गॅस, ताण की कर्करोग? ‘ही’ लक्षणे वारंवार दिसत असतील तर सावधान!

symptoms signal cancer कर्करोग म्हटले की हा आजार प्रामुख्याने वयस्कर व्यक्तींनाच होतो, असा समज अनेकांच्या मनात असतो. त्यामुळे तरुण वयात शरीरात जाणवणाऱ्या काही त्रासांकडे गांभीर्याने पाहिले जात नाही. मात्र, वय २० किंवा ३० वर्षे असतानाही एखादी आरोग्याची समस्या दीर्घकाळ कायम राहत असेल, तर केवळ ताणतणाव, गॅस, मूळव्याध किंवा चुकीची दिनचर्या यामुळेच ती होत आहे, असे गृहीत धरणे योग्य नाही. यातील बहुतांश लक्षणांमागे इतर आजारांची कारणे असू शकतात. मात्र, नेमके कारण समजून घेण्यासाठी वेळीच डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.

 

 

 

तरुण वय असल्यामुळे गंभीर आजार होणारच नाही, असा विश्वास अनेकदा आरोग्याकडे दुर्लक्ष करण्यास कारणीभूत ठरतो. त्यामुळे शरीरातील त्रास अनेक दिवस सहन केला जातो. उदाहरणार्थ, शौचाच्या वेळी वारंवार रक्तस्राव होणे हे मूळव्याधीमुळे असू शकते; मात्र प्रत्येक वेळी त्यामागे मूळव्याधच आहे, असे मानणे योग्य नाही. त्याचप्रमाणे पोटदुखी सतत होत राहणे, शरीरावर किंवा शरीरात एखादी गाठ जाणवणे अथवा कोणतेही स्पष्ट कारण नसताना वजन कमी होणे यामागे विविध कारणे असू शकतात. एखादी समस्या वारंवार उद्भवत असेल किंवा बराच काळ कायम असेल, तर तिची वैद्यकीय तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे. आजाराचे निदान लवकर झाल्यास उपचार सुरू करण्यास मदत होते.

 

 

सध्याची तरुणांची धावपळीची जीवनशैलीही आरोग्यावर परिणाम करणारी ठरत आहे. रात्री उशिरापर्यंत काम करणे, पुरेशी झोप न घेणे, अनेक तास मोबाइल किंवा संगणकासमोर बसणे आणि शारीरिक हालचाल कमी असणे हे अनेकांच्या दैनंदिन जीवनाचा भाग झाले आहे. त्यामुळे शरीराकडून मिळणाऱ्या छोट्या-छोट्या संकेतांकडे दुर्लक्ष होण्याची शक्यता वाढते. ताणतणाव किंवा अपुरी झोप यांना थेट कर्करोगाचे कारण मानले जात नाही. मात्र, अशा दिनचर्येमुळे आरोग्याकडे दुर्लक्ष करणे सहज शक्य होते. आहाराचाही आरोग्यावर परिणाम होतो. वाढलेले वजन, तंबाखूचे सेवन, मद्यपान, कमी शारीरिक हालचाल तसेच फळे आणि भाज्यांचे कमी सेवन हे कर्करोगाच्या काही जोखमींशी संबंधित आहेत. त्यामुळे दैनंदिन सवयींकडेही गांभीर्याने पाहणे गरजेचे आहे.

 

शरीरावर किंवा शरीरात असलेली गाठ बराच काळ कायम राहणे, कोणतेही कारण नसताना वजन कमी होणे किंवा वारंवार असामान्य रक्तस्राव होणे यांसारखी लक्षणे दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. तोंडातील व्रण बराच काळ बरा न होणे, सतत खोकला राहणे, आवाजात बदल होणे, शौच किंवा लघवीच्या सवयींमध्ये अचानक बदल होणे तसेच न भरून येणारी जखम यांकडेही दुर्लक्ष करू नये. मात्र, यापैकी एकही लक्षण दिसले म्हणजे कर्करोग झालाच, असा अर्थ होत नाही. या लक्षणांमागे सामान्य आजारांची कारणेही असू शकतात. तरीही त्रास कायम राहत असेल किंवा वारंवार होत असेल, तर स्वतःहून निष्कर्ष काढण्याऐवजी वैद्यकीय तपासणी करून घेणे अधिक योग्य ठरते. कर्करोगासाठीची तपासणी प्रत्येक व्यक्तीसाठी सारखी नसते. ती व्यक्तीचे वय, कर्करोगाचा प्रकार आणि संबंधित जोखमीवर अवलंबून असते. त्यामुळे तरुण वय हे पूर्णपणे सुरक्षित असल्याचे गृहीत धरून शरीरातील सतत जाणवणारे असामान्य बदल दुर्लक्षित करू नयेत. कर्करोगाबाबत घाबरण्याची गरज नाही; मात्र शरीर देत असलेल्या इशाऱ्यांकडे दुर्लक्षही करू नये. वेळेत डॉक्टरांचा सल्ला घेणे हेच सर्वात महत्त्वाचे पाऊल आहे.