मराठी भाषा माझी आई आहे, तर हिंदी भाषा माझी मावशी

devendra fadnavis हिंदी दिवसाच्या निमित्ताने नवी मुंबईतील वाशी येथे आयोजित सहाव्या अखिल भारतीय राजभाषा संमेलनात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केलेल्या एका विधानाची राज्यभर चर्चा सुरू झाली आहे. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्या उपस्थितीत बोलताना फडणवीस यांनी, “मराठी भाषा माझी आई आहे, तर हिंदी भाषा माझी मावशी आहे,”असे विधान केले. मराठी भाषेबद्दलचा आत्मीयतेचा भाव व्यक्त करतानाच हिंदी भाषेबद्दलचा सन्मानही त्यांनी या विधानातून अधोरेखित केल्याने भाषिक चर्चांना नवे वळण मिळाले आहे.

 

 

हिंदी दिवसानिमित्त आयोजित हे संमेलन दोन दिवस चालणार असून, देशभरातून हजारो अधिकारी, साहित्यिक, शिक्षणतज्ज्ञ तसेच विविध क्षेत्रांतील प्रतिनिधी त्यात सहभागी झाले आहेत. राजभाषेचा प्रशासकीय वापर, भारतीय भाषांमधील समन्वय, अनुवाद व्यवस्था आणि तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रातील भाषेची भूमिका यांसह विविध विषयांवर या संमेलनात चर्चा होत आहे.

 

 

आपल्या भाषणात फडणवीस यांनी मराठी ही आपली मातृभाषा असल्याचे स्पष्ट करत भारतीय भाषांमध्ये परस्पर आदर असणे आवश्यक असल्याचेही प्रतिपादन केले. एका भाषेचा सन्मान करण्यासाठी दुसऱ्या भाषेचा अवमान करण्याची आवश्यकता नाही, असा संदेश त्यांच्या विधानातून मिळत असल्याची चर्चा राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात सुरू आहे. मातृभाषेबद्दलचा अभिमान कायम ठेवतानाच अन्य भारतीय भाषांचाही आदर करण्याची भूमिका त्यांनी मांडल्याचे मानले जात आहे. या वेळी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनीही मातृभाषेच्या महत्त्वावर भाष्य केले. पालकांनी आपल्या मुलांशी मातृभाषेत संवाद साधावा आणि स्वतःच्या भाषेबद्दल कोणताही न्यूनगंड बाळगू नये, असे आवाहन त्यांनी केले. भारतीय भाषांचा विकास हा देशाच्या सांस्कृतिक समृद्धीचा अविभाज्य भाग असल्याचेही शाह यांनी नमूद केले. संमेलनादरम्यान हिंदी शब्दकोश, ‘भारती’ मोबाइल अॅप आणि भाषिक डेटा सेंटर यांसारख्या विविध उपक्रमांचे उद्घाटन करण्यात आले. प्रशासनातील हिंदीचा प्रभावी वापर वाढविणे, भाषांतर व्यवस्था अधिक सक्षम करणे तसेच भारतीय भाषांच्या क्षेत्रात तंत्रज्ञानाचा वापर व्यापक करण्यावरही यावेळी भर देण्यात आला.दरम्यान, फडणवीस यांच्याdevendra fadnavis  ‘मराठी माझी आई, हिंदी माझी मावशी’ या विधानानंतर सोशल मीडियावर विविध प्रतिक्रिया उमटत आहेत. काहींनी त्यांच्या विधानाचे स्वागत केले असून, काहींनी मराठी भाषेच्या स्थानाबाबत आपली भूमिका मांडली आहे. त्यामुळे भाषेच्या प्रश्नावर पुन्हा एकदा राज्यात व्यापक चर्चा सुरू झाली आहे.

विशेष म्हणजे, जगातील सर्वाधिक बोलल्या जाणाऱ्या भाषांमध्ये हिंदीचा समावेश असून ती जगातील तिसरी सर्वाधिक बोलली जाणारी भाषा मानली जाते. हिंदीचा व्यापक वापर असला तरी प्रत्येक भारतीयाने आपल्या मातृभाषेचा अभिमान बाळगावा आणि दैनंदिन व्यवहारात तिचा अधिकाधिक वापर करावा, हा संदेशही या संमेलनाच्या निमित्ताने अधोरेखित झाला.