ओडिशा
lioness maya ओडिशातील भुवनेश्वर येथील प्रसिद्ध नंदनकानन प्राणीसंग्रहालयातून एक अत्यंत दुःखद वृत्त समोर आले आहे. प्राणीसंग्रहालयातील सिंहिण 'माया'च्या दुसऱ्या बछड्याचाही उपचारादरम्यान मृत्यू झाला आहे. जन्मानंतर अवघ्या तीन दिवसांतच या बछड्याने प्राण सोडल्यामुळे मायाची दोन्ही पिल्ले आता काळाच्या पडद्याआड गेली आहेत. या हृदयद्रावक घटनेमुळे प्राणीसंग्रहालय परिसरात शोककळा पसरली आहे.
नंदनकानन प्राणीसंग्रहालयात पहिल्यांदाच आई झालेली सिंहिण माया हिने गत ७ सप्टेंबर रोजी दोन बछड्यांना जन्म दिला होता. मात्र, जन्मापासूनच या दोन्ही पिल्लांवर दुःखाचा डोंगर कोसळला, त्यापैकी एक बछडा जन्माच्या दिवशीच मृत पावला होता, तर दुसऱ्या बछड्याने तीन दिवस संघर्ष करत जगण्याचा प्रयत्न केला. परंतु, या दुसऱ्या बछड्याला जन्मापासूनच आईचे दूध पिण्यात तीव्र अडचणी येत होत्या. मृत नर बछडा जिवंत असताना आपल्या आईचे दूध व्यवस्थित पिऊ शकत नव्हता. जेव्हा जेव्हा तो दूध पिण्याचा प्रयत्न करायचा, तेव्हा ते दूध तोंडातून पोटात जाण्याऐवजी त्याच्या नाकातून बाहेर येत असे. यामुळे या दुर्दैवी बछड्याला आवश्यकतेनुसार आईचे दूध शोषून घेता आले नाही. परिणामी, कालांतराने त्याची प्रकृती सातत्याने खालावत गेली आणि अखेर जन्मानंतर तिसऱ्या दिवशी त्याची प्राणज्योत मालवली.
या घटनेनंतर करण्यात आलेल्या शवविच्छेदन अहवालातून धक्कादायक माहिती उजेडात आली आहे. अहवालानुसार, या बछड्याच्या मृत्यूचे मुख्य कारण जन्मजात 'टाळू फाटणे' हे असल्याचे निष्पन्न झाले आहे. टाळू फाटणे ही एक अशी जन्मजात शारीरिक अडीचट किंवा स्थिती आहे, ज्यामध्ये तोंडाचा वरचा भाग पूर्णपणे विकसित झालेला नसतो. या गंभीर समस्येमुळे बछड्याला आईचे दूध गिळणे अत्यंत कठीण झाले होते. शवविच्छेदन अहवालात स्पष्ट नमूद करण्यात आले आहे की, मायाच्या या दुसऱ्या बछड्याला तीच जन्मजात समस्या जडली होती, ज्यामुळे तो पुरेसे दूध पिऊ शकत नव्हता आणि सतत त्याच्या नाकातून दूध गळत राहत होते.
विशेष म्हणजे, सिंहिण मायाने आयुष्यात पहिल्यांदाच बछड्यांना जन्म दिला होता. ही तिची पहिलीच प्रसूती असल्याने, नवजात बछड्यांची योग्य निगा राखणे आणि त्यांची काळजी घेणे यासाठी आवश्यक असलेले मातृत्वाचे वर्तन तसेच अनुभव तिच्यामध्ये अद्याप पूर्णपणे विकसित झाले नव्हते. बछड्यांची बारकाईने काळजी घेणे हा मायासाठी एक पूर्णपणे नवीन आणि अनोखा अनुभव होता. असे असले तरी, निसर्गाच्या या क्रूर खेळात तिचा पहिला बछडा जन्माच्या दिवशीच मरण पावला आणि दुसरा बछडा केवळ तीन दिवस जगू शकला. आगामी ७ सप्टेंबर रोजी दोन गोंडस बछड्यांना जन्म देणारी माया आता आपल्या दोन्ही बछड्यांना कायमचे मुकली आहे. पहिल्यांदाच आई झालेल्या मायासाठी ही अत्यंत वेदनादायी आणि मोठा धक्का देणारी घटना ठरली असून, प्राणीसंग्रहालय प्रशासनाकडूनही यावर हळहळ व्यक्त केली जात आहे.