महाराष्ट्र सायबरच्या जनजागृती मोहिमेची जगभर दखल

maharashtra cybers सायबर गुन्हेगारीच्या वाढत्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर नागरिकांना ऑनलाइन फसवणुकीपासून सावध करण्यासाठी महाराष्ट्र सायबर विभागाने सुरू केलेल्या अनोख्या जनजागृती उपक्रमाची आता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दखल घेतली जात आहे. कान्स चित्रपट महोत्सवात गौरव मिळवल्यानंतर महाराष्ट्र सायबरच्या जनजागृतीपर लघुपट आणि माहितीपटांची २०२६ च्या प्रतिष्ठित व्हेनिस चित्रपट महोत्सवातही निवड झाली असून, इटलीमध्ये या सामग्रीचे प्रदर्शन करण्यात आले. विशेष म्हणजे, महाराष्ट्र सायबरच्या या उपक्रमाने प्रभावित झालेल्या ब्राझीलनेही त्यांच्या आगामी चित्रपट महोत्सवात ही सामग्री प्रदर्शित करण्यासाठी कंपनीला अधिकृतपणे आमंत्रित केले आहे.

 

 

महाराष्ट्र सायबर सेलचे मुख्य अतिरिक्त महासंचालक यशस्वी यादव यांनी सांगितले की, पोलीस आणि सरकारी विभागांकडून राबवण्यात येणाऱ्या जनजागृती मोहिमा अनेकदा नीरस आणि कंटाळवाण्या वाटतात. त्यामुळे यावेळी महाराष्ट्र राज्य सायबर विभागाने प्रमुख बॉलीवूड कलाकार आणि लोकप्रिय संस्कृतीचा प्रभावी वापर करत असे लघुपट तयार केले, जे थेट नागरिकांशी जोडले जातील आणि त्यांना सायबर धोक्यांबाबत सतर्क करतील.

महाराष्ट्र सायबर विभाग हा राज्यातील सायबर गुन्हेगारीविरोधातील प्राथमिक नोडल एजन्सी म्हणून काम करतो. यशस्वी यादव यांच्या मते, डिजिटल धोक्यांविरुद्ध लढताना वेळेवर मिळणारी अचूक माहिती आणि नागरिकांची सतर्कता हे सर्वात प्रभावी शस्त्र आहे, असा विभागाचा विश्वास आहे. याच उद्देशाने अत्यंत गुंतागुंतीच्या सायबर फसवणुकीच्या पद्धतीदेखील सर्वसामान्यांना सहज समजतील अशा भाषेत सांगण्यासाठी नामवंत कलाकारांना या मोहिमेत सहभागी करून घेण्यात आले.

या उपक्रमांतर्गत प्रसिद्ध अभिनेते पंकज त्रिपाठी यांचा समावेश असलेला विशेष माहितीपट तयार करण्यात आला आहे. आधुनिक सायबर धोक्यांविषयी नागरिकांना सोप्या पद्धतीने माहिती देतानाच राज्य सरकारच्या ‘महाराष्ट्र सायबर सुरक्षा प्रकल्पा’ची माहितीही या माहितीपटातून देण्यात आली आहे.

दरम्यान, सायबर फसवणुकीच्या नव्या पद्धतींबाबत नागरिकांना सावध करण्यासाठी अभिनेते शरद केळकर आणि अभिनेत्री अमिशा पटेल यांचा सहभाग असलेला ‘हम बेवकूफ नही बनेंगे’ हा आणखी एक प्रभावी माहितीपट तयार करण्यात आला आहे. डिजिटल जगात केवळ थोडीशी सावधगिरी आणि योग्य माहिती एखाद्या व्यक्तीला मोठ्या आर्थिक नुकसानीपासून कशी वाचवू शकते, हे या माहितीपटातून अधोरेखित करण्यात आले आहे.

या मोहिमेचा दृक्श्राव्य प्रभाव अधिक प्रभावी करण्यासाठी महाराष्ट्र सायबर विभागाने एक आकर्षक सायबर गीतही प्रसिद्ध केले आहे. प्रसिद्ध अभिनेत्री सोनाली बेंद्रे यांच्यावर चित्रित करण्यात आलेल्या या प्रेरणादायी गाण्याला प्रसिद्ध गायक सुखविंदर सिंग आणि सुनिधी चौहान यांनी आवाज दिला आहे.

सध्या इंटरनेटवरील भीतीचे प्रमुख कारण ठरत असलेल्या ‘डिजिटल अटक’च्या गंभीर समस्येवर जनजागृती करण्यासाठी विभागाने वास्तविक घटनांपासून प्रेरणा घेत ‘ऑपरेशन १९३०’ हा अनोखा लघुपट तयार केला आहे. या लघुपटात जावेद जाफरी, आशिष विद्यार्थी, अभिषेक बॅनर्जी, मंगेश देसाई आणि समय रैना यांनी भूमिका साकारल्या आहेत. नुकतेच महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांनी ‘ऑपरेशन १९३०’ या लघुपटाचे अधिकृत उद्घाटन केले. यावेळी त्यांनी महाराष्ट्र सायबरच्या या नाविन्यपूर्ण आणि अनोख्या उपक्रमाचे कौतुक करत, मोहिमेसाठी आपला आवाज, अभिनय आणि सर्जनशीलता देणाऱ्या सर्व कलाकारांचा सन्मान केला.

यशस्वी यादव यांच्या मते, “महाराष्ट्र सायबरचा हा अनोखा प्रयोग आता भारताला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गौरव मिळवून देत आहे.” २०२६ च्या चित्रपट महोत्सवात समीक्षकांची प्रशंसा आणि नामांकने मिळाल्यानंतर या लघुपट आणि माहितीपटांची २०२६ च्या व्हेनिस चित्रपट महोत्सवात प्रदर्शनासाठी निवड झाली. महाराष्ट्र सायबरचे विशेष शिष्टमंडळ व्हेनिस, इटली येथे पोहोचले. तेथे आंतरराष्ट्रीय प्रेक्षक आणि चित्रपट क्षेत्रातील व्यक्तींनी सायबर सुरक्षेसारखा गंभीर आणि तांत्रिक विषय सिनेमाच्या माध्यमातून प्रभावीपणे मांडण्याच्या या प्रयोगाचे कौतुक केले.

याचदरम्यान व्हेनिसमध्ये महाराष्ट्र सायबरच्या शिष्टमंडळाची ब्राझीलच्या एका टीमसोबत भेट झाली. ब्राझीलच्या अधिकाऱ्यांनी महाराष्ट्राच्या या उपक्रमात विशेष रुची दाखवली. जनजागृतीसाठी विकसित करण्यात आलेल्या या मॉडेलने प्रभावित होऊन त्यांनी महाराष्ट्र सायबरला ब्राझीलमध्ये होणाऱ्या आगामी चित्रपट महोत्सवात ही सामग्री प्रदर्शित करण्यासाठी अधिकृतपणे आमंत्रित केले.

महाराष्ट्र सायबर सेलचे प्रमुख यशस्वी यादव यांच्या म्हणण्यानुसार, या जनजागृतीपर व्हिडिओंना विभागाच्या सोशल मीडिया आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर लाखो व्ह्यूज मिळाले आहेत. मात्र, या मोहिमेचे यश केवळ डिजिटल आकडेवारीपुरते मर्यादित राहिलेले नाही. राज्यातील अनेक नागरिकांनी पोलिसांशी संपर्क साधून या लघुपटांचा त्यांना प्रत्यक्ष फायदा झाल्याचे सांगितले आहे. हे लघुपट पाहिल्यामुळेच योग्य वेळी फसवणूक करणाऱ्यांच्या युक्त्या ओळखता आल्या आणि डिजिटल सायबर गुन्हेगारांच्या जाळ्यात अडकण्यापासून आपण वाचल्याचे या नागरिकांनी पोलिसांना सांगितले आहे.