बनावट नाण्यांचे आंतरराज्यीय जाळे उघड

saharanpur fake coin बनावट नोटांच्या प्रकरणानंतर आता उत्तर प्रदेशातील सहारनपुरमध्ये बनावट नाण्यांचे आंतरराज्यीय जाळे उघडकीस आले आहे. जिल्ह्यात १७.२९ कोटी रुपयांच्या बनावट नोटांच्या प्रकरणाची राष्ट्रीय तपास यंत्रणेकडून (एनआयए) चौकशी सुरू असतानाच बनावट नाणी बाजारात चलनात आणणाऱ्या नव्या नेटवर्कचा पर्दाफाश झाला आहे. नगर कोतवाली आणि एसओजीच्या संयुक्त पथकाने आवास विकास कॉलनीतील रहिवासी कुलदीप आणि विपिन यांना अटक केली असून, त्यांच्याकडून २० रुपयांच्या एकूण १.२० लाख रुपयांच्या बनावट नाण्यांचा साठा जप्त करण्यात आला आहे.

 

 

पोलिसांच्या चौकशीत या नेटवर्कची कार्यपद्धतीही समोर आली आहे. बनावट नाणी बाजारात खपविण्यासाठी या टोळीने १० टक्के कमिशनची व्यवस्था केली होती. आरोपी कुलदीप याला ४ हजार रुपये किमतीची बनावट नाणी बाजारात चलनात आणल्यास त्याबदल्यात ४०० रुपये कमिशन मिळत होते. या माहितीवरून बनावट नाणी तयार करणारे, त्यांचा पुरवठा करणारे आणि ती बाजारात खपविणारे लोक वेगवेगळे असल्याचा पोलिसांचा अंदाज आहे.

नोटांच्या तुलनेत नाण्यांची फारशी बारकाईने तपासणी केली जात नाही, याचा गैरफायदा या टोळीकडून घेतला जात होता. विशेषतः छोटे व्यापारी आणि दुकानदार हे या नेटवर्कच्या निशाण्यावर होते. दैनंदिन व्यवहारांमध्ये नाण्यांकडे तुलनेने कमी लक्ष दिले जात असल्याने बनावट नाणी सहजपणे बाजारात फिरविण्याचा प्रयत्न केला जात होता. या प्रकरणाचा तपास आता अधिक व्यापक करण्यात आला असून, पोलिस आणि एसओजीची पथके आरोपींकडून मुख्य पुरवठादार तसेच बनावट नाणी तयार करणाऱ्या टोळीचा माग काढण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

दरम्यान, बनावट नाण्यांच्या या प्रकरणाचा सध्या एनआयएकडून तपास सुरू असलेल्या १७.२९ कोटी रुपयांच्या बनावट नोटांच्या प्रकरणाशी कोणताही थेट संबंध आढळलेला नाही. त्यामुळे दोन्ही प्रकरणांचा तपास स्वतंत्रपणे सुरू आहे.

सहारनपुरमध्ये यापूर्वी मोठ्या प्रमाणावर बनावट भारतीय चलनी नोटा आढळून आल्याने खळबळ उडाली होती. या प्रकरणाची सध्या एनआयएकडून चौकशी सुरू आहे. एनआयएच्या माहितीनुसार, २६ ऑगस्ट २०२६ रोजी सहारनपुर जिल्ह्यातील सदर बाजार पोलिस ठाण्याला पंजाब नॅशनल बँकेच्या करन्सी चेस्टमधून १७.२९ कोटी रुपये मूल्याच्या बनावट भारतीय नोटा आढळल्याची माहिती मिळाली होती. त्यानंतर उत्तर प्रदेश पोलिसांनी गुन्हा दाखल करून तपास सुरू केला.

तपासादरम्यान या प्रकरणात saharanpur fake coin बँकेतील तीन कर्मचाऱ्यांचा कथित सहभाग समोर आला. यामध्ये करन्सी चेस्टचे व्यवस्थापक अमित कुमार, वरिष्ठ मंडलीय व्यवस्थापक रवी कुमार कसे आणि करन्सी चेस्ट व्यवस्थापक सुशील शर्मा यांचा समावेश आहे. या तिन्ही कर्मचाऱ्यांना प्रकरण उघडकीस आल्यानंतर निलंबित करण्यात आले होते.

करन्सी चेस्टमधून ११.५० कोटी रुपये रिझर्व्ह बँकेच्या जयपूर येथील करन्सी चेस्टकडे पाठविण्यात आले होते. तेथे नोटांची मोजणी केली असता सुमारे ४.३० लाख रुपये कमी असल्याचे आढळून आले. त्यानंतर रिझर्व्ह बँकेने या प्रकरणाची चौकशी सुरू केली आणि पुढे बनावट नोटांचे मोठे प्रकरण उघडकीस आले. आता याच जिल्ह्यात बनावट नाण्यांचे स्वतंत्र नेटवर्क समोर आल्याने तपास यंत्रणांसमोर आणखी एक गंभीर आव्हान उभे राहिले आहे.