आरबीआयचे मोठे पाऊल: मुदत ठेवींच्या व्याजदरात संपूर्ण पारदर्शकता
Total Views |
मुंबई
rbi भारतीय रिझर्व्ह बँकेने देशातील बँकिंग व्यवस्थेत संपूर्ण पारदर्शकता आणि एकरूपता प्रस्थापित करण्यासाठी मुदत ठेवींबाबत अत्यंत महत्त्वपूर्ण नियमावली जाहीर केली आहे. या नव्या धोरणानुसार, आता कोणत्याही बँकेला आपल्या वेगवेगळ्या शाखांमध्ये एकाच दिवशी, समान रक्कम आणि समान कालावधीच्या एफडीवर वेगवेगळे व्याजदर देण्यास मज्जाव करण्यात आला आहे. परिणामी, ग्राहकाने बँकेच्या कोणत्याही शाखेत जाऊन गुंतवणूक केली तरी त्याला एकच आणि समान व्याजदर मिळणे बंधनकारक असणार आहे. या निर्णयामुळे पूर्वी शाखांनुसार किंवा ग्राहकांच्या वैयक्तिक वाटाघाटीनुसार मिळणाऱ्या वेगवेगळ्या दरांच्या प्रथेला आता पूर्णपणे पूर्णविराम मिळाला आहे. हे सर्व नवीन नियम देशातील व्यावसायिक बँका, स्मॉल फायनान्स बँका, प्रादेशिक ग्रामीण बँका आणि नागरी सहकारी बँकांना थेट लागू होणार आहेत.
रिझर्व्ह बँकेच्या या निर्णयामुळे बँकांना आपल्या एफडीचे सर्व व्याजदर आधीच अधिकृत संकेतस्थळावर सार्वजनिक करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. यामुळे ग्राहकांसाठी माहिती मिळवणे अत्यंत सुलभ होणार असून, त्यांना शाखेत न जाता घरबसल्या ऑनलाईन दरांची तुलना करता येईल. याव्यतिरिक्त, तीन कोटी रुपये किंवा त्यापेक्षा जास्त रकमेच्या 'बल्क डिपॉझिट'साठी विशेष नियमांची आखणी करण्यात आली आहे. या मोठ्या ठेवींवरील व्याजदर बँकांना दररोज सकाळी दहा वाजेपर्यंत स्वतःच्या वेबसाईटवर जाहीर करणे अनिवार्य असून, यासाठी दहा मिनिटांचा ग्रेस कालावधी देत सकाळी दहा वाजून दहा मिनिटांपर्यंत हे दर ऑनलाईन अपलोड करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
दरम्यान, या नवीन नियमांमुळे जुन्या ठेवीदारांवर कोणताही विपरीत परिणाम होणार नाही, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे. ज्या ग्राहकांनी एक ऑक्टोबर २०२६ पूर्वी आपल्या एफडी जमा केल्या आहेत, त्यांना मुदत संपेपर्यंत आधी ठरलेल्या कराराप्रमाणेच जुन्या दराने व्याज मिळत राहील. आरबीआयने स्पष्ट केले आहे की, या नव्या नियमांमुळे एफडीच्या दरांमध्ये थेट वाढ किंवा घट होणार नसून केवळ संपूर्ण प्रक्रियेत पारदर्शकता येईल. तसेच, अनिवासी भारतीयांच्या रुपया ठेवींवरही हेच नवे नियम लागू राहणार आहेत. बँकांना लिक्विडिटी रिस्कनुसार बल्क डिपॉझिटमध्ये काही प्रमाणात लवचिकता नक्कीच देण्यात आली असली, तरी सर्व प्रकारची माहिती अत्यंत पारदर्शकपणे ऑनलाईन उपलब्ध ठेवावी लागणार आहे.