२०२७ मध्ये येणार पहिली डेंग्यू लस

first dengue vaccine भारताला लवकरच डेंग्यूचा सामना करण्यासाठी एक अतिरिक्त साधन मिळू शकते. डेंग्यू हा डासांमार्फत पसरणारा विषाणूजन्य आजार असून, देशाच्या मोठ्या भागावर, विशेषतः पावसाळ्याच्या काळात आणि त्यानंतर, त्याचा प्रभाव दिसून येतो. डॉ. रेड्डीज लॅबोरेटरीजने भारतात टाकेडाच्या ‘क्यूडेंगा’ डेंग्यू लसीचा प्रचार आणि वितरण करण्यासाठी जपानी औषध निर्माता कंपनी टाकेडा फार्मास्युटिकलसोबत एका करारावर स्वाक्षरी केली आहे.

 

 

 

नियामक आणि बाजारपेठेतील मंजुरीची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर, २०२७ च्या पूर्वार्धात ही लस उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे. हा आजार प्रामुख्याने ‘एडीस’ डासांमुळे पसरतो. जे साचलेल्या पाण्यात प्रजनन करू शकतात. हंगामी प्रादुर्भावांमुळे रुग्णालये आणि आरोग्यसेवा प्रणालींवर ताण येऊ शकतो, त्यामुळे डेंग्यू नियंत्रणामध्ये प्रतिबंध हा एक महत्त्वाचा भाग बनतो. ‘क्डेंगा’ ही ‘टाकेडा फार्मास्युटिकल’ने विकसित केलेली डेंग्यूवरील लस आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, ही लस डेंग्यू विषाणूच्या चारही ‘सिरोटाइप्स’पासून संरक्षण करण्यासाठी तयार करण्यात आली असून, ती ४ ते ६० वयोगटातील मुले आणि प्रौढांसाठी आहे. ही लस प्रत्येकी ०.५ मिलीच्या दोन इंजेक्शन्सच्या स्वरूपात दिली जाते आणि दुसरा डोस पहिल्या डोसच्या तीन महिन्यांनंतर दिला जातो. या लसीचे एक वैशिष्ट्य म्हणजे, संबंधित व्यक्तीला यापूर्वी डेंग्यूची लागण झाली होती किंवा नाही, याचा विचार न करता ही लस दिली जाऊ शकते; म्हणजेच, लस देण्यापूर्वी कोणत्याही चाचणीची आवश्यकता नसते.

 

ही लस २०२७ च्या पूर्वार्धात भारतात उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे. तथापि, तिची उपलब्धता आवश्यक नियामक आणि बाजारपेठेतील मंजुरीच्या प्रक्रियेनंतरच निश्चित होईल. मिळालेल्या माहितीनुसार, जुलै २०२६ मध्ये भारताच्या औषध नियामक प्राधिकरणाने ‘क्डेंगा’ या लसीला मंजुरी दिली. डॉ. रेड्डीज लॅबोरेटरीज आणि टाकेडा यांच्यातील करारामुळे भारतीय बाजारपेठेत या लसीचा प्रचार आणि वितरण करणे शक्य होणार आहे.

ही लस डेंग्यूच्या निश्चित संसर्गापासून संरक्षण देत असल्याचे दिसून आले आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, एका प्रगत टप्प्यातील चाचणीमध्ये, दुसरा डोस दिल्यानंतर एका वर्षानंतर या लसीने डेंग्यूच्या निश्चित प्रकरणांविरुद्ध ८०.२ टक्के परिणामकारकता दर्शविली. तसेच, १८ महिन्यांनंतर डेंग्यूमुळे रुग्णालयात दाखल होण्याच्या घटनांविरुद्ध या लसीने ९०.४ टक्के परिणामकारकता दर्शविली, ज्यामुळे अभ्यासाचे एक दुय्यम उद्दिष्ट साध्य झाले. ही आकडेवारी संबंधित माहितीमध्ये नमूद केलेल्या क्लिनिकल चाचणीच्या माहितीवर आधारित आहे आणि अभ्यासातील सहभागी लोकांच्या गटावर लसीची कामगिरी कशी राहिली, हे दर्शवते.