नवी दिल्ली,
creamy kheer पितृपक्षात श्राद्ध आणि तर्पणाला विशेष महत्त्व असते. या काळात पूर्वजांना नैवेद्य दाखवताना अनेक घरांमध्ये खिरीचा आवर्जून समावेश केला जातो. पारंपरिक पद्धतीने खीर तयार करताना दूध बराच वेळ मंद आचेवर आटवावे लागते. त्यामुळे खीर घट्ट आणि मलईदार होते. मात्र, बदलत्या जीवनशैलीमुळे स्वयंपाकघरात तासनतास उभे राहणे प्रत्येकासाठी शक्य नसते.
अशावेळी कमी वेळेत दाट, क्रीमी आणि रबडीसारखी चव असलेली खीर तयार करण्यासाठी काही सोप्या युक्त्या उपयोगी ठरू शकतात. तांदूळ आधी शिजवून घेणे आणि त्यासोबत कंडेन्स्ड मिल्क किंवा मिल्क पावडरचा वापर करणे, हा त्यातील महत्त्वाचा भाग आहे. यामुळे खीरला कमी वेळात अपेक्षित घट्टपणा मिळण्यास मदत होते.
खिरीसाठी लागणारे साहित्य
ही खीर तयार करण्यासाठी १ लिटर फुल-क्रीम दूध, सुमारे पाव कप किंवा एक मूठ बासमती तांदूळ, अर्धा कप साखर, २ ते ३ मोठे चमचे कंडेन्स्ड मिल्क किंवा मिल्क पावडर, १ छोटा चमचा तूप, अर्धा छोटा चमचा वेलची पूड आणि काजू, बदाम, मनुका व पिस्ता असा आवडीनुसार बारीक चिरलेला सुका मेवा आवश्यक आहे.
तांदूळ आधी शिजवून घ्या
सर्वप्रथम तांदूळ स्वच्छ धुऊन साधारण २० ते ३० मिनिटे पाण्यात भिजत ठेवा. खीर अधिक घट्ट होण्यासाठी लहान किंवा तुटलेला तांदूळ वापरल्यास तो दुधात लवकर मऊ होतो आणि खिरीला दाटपणा मिळतो.
यानंतर प्रेशर कुकर किंवा जाड बुडाच्या भांड्यात एक छोटा चमचा तूप गरम करा. भिजवलेल्या तांदळातील पाणी पूर्णपणे काढून तो तुपात एक ते दोन मिनिटे हलका परतून घ्या. या प्रक्रियेमुळे तांदळाला सुगंध येतो आणि खिरीची चवही अधिक खुलते.
आता तांदळामध्ये अर्धा कप पाणी किंवा दूध घालून कुकरमध्ये शिजवून घ्या. तांदूळ आधीच शिजवल्यामुळे खीर बनवताना दूध बराच वेळ आटवण्याची गरज कमी होते.
दुधात तांदूळ मिसळण्याची पद्धत
दुसऱ्या जाड बुडाच्या भांड्यात फुल-क्रीम दूध उकळण्यासाठी ठेवा. दूध चांगले उकळल्यानंतर त्यामध्ये कुकरमध्ये शिजवलेला तांदूळ घाला. चमच्याच्या मागील बाजूने तांदूळ हलकेच मॅश करून दुधात मिसळा. यामुळे तांदळाचा पोत दुधात मिसळतो आणि खीर तुलनेने लवकर घट्ट होण्यास मदत होते.
यानंतर थोडे कोमट दूध घेऊन त्यामध्ये कंडेन्स्ड मिल्क किंवा मिल्क पावडर व्यवस्थित मिसळा. हे मिश्रण खिरीत घाला. या घटकामुळे खिरीला कमी वेळात अधिक क्रीमी पोत आणि रबडीसारखा घट्टपणा मिळतो.
आता खिरीमध्ये चवीनुसार साखर, बारीक चिरलेला काजू-बदाम-पिस्ता, मनुका आणि वेलची पूड घाला. सर्व मिश्रण मंद आचेवर साधारण ४ ते ५ मिनिटे शिजू द्या. कंडेन्स्ड मिल्क वापरत असल्यास साखरेचे प्रमाण कमी ठेवणे योग्य ठरेल, कारण कंडेन्स्ड मिल्क आधीपासूनच गोड असते.
अशा पद्धतीने तासनतास दूध आटवण्याची गरज न पडता घट्ट, मलईदार आणि रबडीसारख्या पोताची खीर तयार करता येते. पितृपक्षातील नैवेद्यासाठी किंवा घरातील खास प्रसंगीही ही खीर झटपट तयार करता येऊ शकते.