नेपाळ
nepal floods नेपाळमध्ये आलेल्या जलप्रलयाने असंख्य कुटुंबांचे आयुष्य उद्ध्वस्त केले आहे. घरदार, संसार आणि मुलाबाळांसह जगण्याचा आधारच अनेकांकडून हिरावला गेला आहे. महापुराला सात दिवस उलटून गेले तरी नेपाळमधील नागरिकांच्या डोळ्यांतील अश्रू थांबलेले नाहीत. अनेक जण अद्याप आपल्या प्रियजनांचा कसोशीने शोध घेत आहेत. या भीषण आपत्तीत काही हृदय पिळवटून टाकणाऱ्या घटनांसोबतच चमत्कार वाटाव्यात अशा बचावकथा देखील समोर येत आहेत. त्यापैकीच एक घटना नुवाकोटच्या देविघाट येथे घडली असून, ९७ वर्षीय गुना माया बोहरा या वृद्ध महिलेची ढिगाऱ्याखालून सुखरूप सुटका करण्यात आली आहे. मात्र, या घटनेनंतर त्यांना बसलेल्या मानसिक धक्क्यामुळे त्या वारंवार एकच प्रश्न विचारत आहेत आणि त्यांच्या त्या प्रश्नाने उपस्थितांचे मन हेलावून गेले आहे.
गुना माया बोहरा या ९७ वर्षांच्या आहेत. जलप्रलयाच्या तडाख्यात अनेक घरे वाहून गेल्यानंतर केवळ ढिगारे उरले. त्याच ढिगाऱ्याखाली गुना माया अडकून पडल्या होत्या. नुवाकोटच्या देविघाट येथील नदीकाठी ज्येष्ठ नागरिकांच्या देखभालीसाठी एक केंद्र उभारण्यात आले होते. महापुराच्या तडाख्यात या केंद्राची पडझड झाली. गुना माया या त्यावेळी तळमजल्यावर होत्या आणि त्याच ठिकाणी ढिगाऱ्याखाली अडकल्या.
महापुराचे पाणी तळमजल्यापर्यंत पोहोचले होते. पाणी ओसरल्यानंतर बचाव पथकाने घटनास्थळी मदतकार्य सुरू केले. त्यावेळी ढिगाऱ्याखाली गुना माया असल्याचे त्यांच्या निदर्शनास आले. तब्बल चार तास त्या ढिगाऱ्याखाली अडकून होत्या. त्यांना बाहेर काढण्यासाठी नातेवाईक जेसीबी घेऊन घटनास्थळी पोहोचले. पोलीस आणि सैन्याच्या मदतीने बचावकार्य राबवून गुना माया यांना अतिशय काळजीपूर्वक ढिगाऱ्याबाहेर काढण्यात आले. त्यानंतर त्यांना तातडीने काठमांडू येथील रुग्णालयात उपचारासाठी दाखल करण्यात आले.
मात्र, या चमत्कारिक बचावानंतरही गुना माया यांच्या मनावरील आघात कायम आहे. या घटनेचा त्यांना जबरदस्त मानसिक धक्का बसला असून, त्या अत्यंत कमी बोलत आहेत. बोलतानाही त्या थरथरत असल्याचे दिसून येत आहे. विशेष म्हणजे त्या वारंवार एकच प्रश्न विचारत आहेत—‘मला पाण्याने का मारलं? मला पाण्याने का मारलं?’ त्यांच्या या सवालाचे उत्तर मात्र कुणाकडेच नाही. त्यांच्या या अवस्थेकडे पाहताना उपस्थित सर्वजण अवाक् होत आहेत.
दरम्यान, नेपाळमधील या भीषण महापुराने मोठी जीवितहानी झाली आहे. आतापर्यंत १,२४३ जणांचा मृत्यू झाल्याचे सांगण्यात येत आहे, तर हजारो नागरिक अद्याप बेपत्ता आहेत. बेपत्ता व्यक्तींचा विविध ठिकाणी शोध सुरू असून, कडेकपारी आणि सुरुंगांमध्ये मृतदेह सापडतात का, याचाही शोध घेतला जात आहे. या महापुरामुळे तिबेटमधील सुमारे १०० लोक बेपत्ता असल्याची माहितीही समोर आली आहे. अशा परिस्थितीत गुना माया बोहरा यांची चार तासांनंतर झालेली सुटका ही आशेचा किरण ठरली असली, तरी त्यांच्या मनात घुमत असलेला ‘मला पाण्याने का मारलं?’ हा सवाल नेपाळमधील या महापुराने केलेल्या अपरिमित विध्वंसाची वेदनादायी आठवण करून देत आहे.