नवी दिल्ली,
xi jinping चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या प्रकृतीबाबत तिबेटच्या निर्वासित सरकारचे माजी प्रमुख लोबसांग सांगे यांनी गंभीर दावा केला आहे. एका वरिष्ठ माजी चिनी अधिकाऱ्याकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, जिनपिंग यांना किमान दोन आणि कदाचित तीन वेळा हृदयविकाराचा झटका आल्याचे सांगे यांनी म्हटले आहे. ३ सप्टेंबर रोजी स्मिता प्रकाश यांच्यासोबतच्या एएनआय पॉडकास्टमध्ये त्यांनी हा दावा केला. मात्र, जिनपिंग यांना हृदयविकाराचा झटका आल्याचे सिद्ध करणारे कोणतेही स्वतंत्र वृत्त किंवा वैद्यकीय पुरावे उपलब्ध नसल्याचेही स्पष्ट आहे.
सांगे यांच्या म्हणण्यानुसार, जिनपिंग यांच्यावर सध्या मोठा राजकीय आणि प्रशासकीय दबाव आहे. त्यांच्या प्रकृतीत तसेच सार्वजनिक वावरात काही बदल जाणवत असल्याचा दावा त्यांनी केला. जिनपिंग यांच्या नेतृत्वाखाली वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्यांवर झालेल्या कारवाईचाही त्यांनी उल्लेख केला. मात्र, या सर्व दाव्यांचा आधार कथित वरिष्ठ माजी चिनी अधिकाऱ्याकडून मिळालेली माहिती असल्याने त्याकडे निश्चित वैद्यकीय निष्कर्ष म्हणून पाहता येत नाही.
दरम्यान, चायना डेमोक्रसी पार्टीचे अध्यक्ष वांजुन शी यांनी केलेल्या एका ट्विटमध्येही जिनपिंग यांच्या प्रकृतीबाबत काही निरीक्षणे मांडण्यात आली आहेत. त्यांच्या दाव्यानुसार, ३० ऑगस्ट रोजी विशेष विमानाने बिश्केक येथे पोहोचलेल्या जिनपिंग यांच्या चेहऱ्यावर सूज आणि फिकटपणा दिसत होता. ते चालताना अस्थिर वाटत होते आणि विमानाच्या पायऱ्या उतरताना पत्नी पेंग लियुआन यांच्या आधाराची गरज भासल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. याच पार्श्वभूमीवर जिनपिंग यांना पक्षाघाताचा झटका आल्याच्या अफवांनाही पुन्हा हवा मिळाली आहे. मात्र, या दाव्यांनाही स्वतंत्र पुष्टी मिळालेली नाही.
या चर्चेचा संबंध चीनच्या भविष्यातील नेतृत्वाशीही जोडला जात आहे. सांगे यांच्या मते, शी जिनपिंग यांच्यासमोर उत्तराधिकारी निवडण्याबाबत मोठी राजकीय अडचण असू शकते. उत्तराधिकारी आधीच निश्चित केल्यास भविष्यात तोच नेता आव्हान निर्माण करू शकतो, तर उत्तराधिकारी न ठरवल्यास सत्तांतराच्या वेळी संघर्ष निर्माण होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे जिनपिंग उत्तराधिकारी जाहीर करण्याबाबत सावध असू शकतात, असा युक्तिवाद सांगे यांनी केला.
लोबसांग सांगे यांनी २०११ ते २०२१ या काळात केंद्रीय तिबेटी प्रशासनाचे निवडून आलेले सिक्याँग म्हणजेच राजकीय प्रमुख म्हणून काम केले आहे. धर्मशाळा येथे मुख्यालय असलेले केंद्रीय तिबेटी प्रशासन निर्वासित तिबेटी समुदायाचे प्रतिनिधित्व करते. सध्या सांगे हार्वर्ड लॉ स्कूलच्या पूर्व आशियाई कायदेशीर अभ्यास कार्यक्रमात वरिष्ठ अभ्यागत फेलो आहेत. चीनच्या तिबेटविषयक धोरणांचे ते दीर्घकाळापासून टीकाकार राहिले असल्याने, त्यांच्या या दाव्यांचे मूल्यांकन करताना त्यांची राजकीय पार्श्वभूमीही लक्षात घेणे आवश्यक आहे.