पाच पैकी एक मुल ऑनलाइन लैंगिक शोषणाचा बळी

unicef-online-child-safety-report‘युनिसेफ’च्या एका अहवालाने मुलांच्या ऑनलाइन सुरक्षेबद्दल प्रश्न उपस्थित केले आहेत. २१ देशांमधील पाच मुलांपैकी एक मूल ऑनलाइन शोषणाचा बळी ठरत असल्याचे आढळून आले. समाज माध्यम आणि गेमिंगसोबतच, एआयचा गैरवापर ही देखील एक नवीन चिंतेची बाब ठरली आहे.

 

जागतिक स्तरावर, दरवर्षी दोन कोटी मुले ऑनलाइन लैंगिक शोषणाची बळी ठरतात. दरम्यान, २१ देशांमध्ये, इंटरनेट वापरणाऱ्या पाच मुलांपैकी एकाला ऑनलाइन शोषणाला सामोरे जावे लागते. युनिसेफच्या अलीकडील अभ्यासानुसार, आफ्रिका, आशिया, लॅटिन अमेरिका आणि पूर्व युरोपमधील १२ ते १७ वयोगटातील मुलांना ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर कोणत्या ना कोणत्या प्रकारच्या लैंगिक शोषणाला सामोरे जाण्याची सर्वाधिक शक्यता आहे.

 

 

 

ही आकडेवारी केनिया, पाकिस्तान, ब्राझील आणि सर्बियासारख्या देशांसह २१ देशांमधील सुमारे २१ हजार मुलांमध्ये २०२० ते २०२५ दरम्यान केलेल्या सर्वेक्षणांवर आधारित आहे. समाज माध्यम आणि गेमिंग ही धोक्याची प्रमुख केंद्रे आहेत. अहवालानुसार, सुमारे ६० टक्के प्रकरणे फेसबुक, व्हॉट्सॲप, इन्स्टाग्राम, स्नॅपचॅट आणि टिकटॉक यांसारख्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर घडली. याशिवाय, १४ टक्के प्रकरणे ऑनलाइन गेमिंग दरम्यान घडली. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, निम्म्याहून अधिक प्रकरणांमध्ये, पीडित मूल पीडित व्यक्तीला आधीपासूनच ओळखत होते, ज्यात मित्र, नातेवाईक किंवा प्रियकर किंवा प्रेयसी यांचा समावेश होता.

हा अहवाल कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या वाढत्या गैरवापराबाबतही तीव्र इशारा देतो. अहवालानुसार, नऊ देशांमधील अंदाजे ११ लाख मुलांनी त्यांच्या संमतीशिवाय एआय-निर्मित अश्लील प्रतिमा किंवा व्हिडीओ पाहिल्याचे सांगितले आहे. याव्यतिरिक्त, अंदाजे १.५ कोटी मुले अवांछित लैंगिक सामग्रीच्या संपर्कात आली आणि ४० लाख मुलांच्या प्रतिमा त्यांच्या संमतीशिवाय शेअर केल्या गेल्या.