१२ वर्षांनंतर नंदा देवीची भव्य कैलास यात्रा सुरू!

nanda devi kailas yatra रिमझिम पावसात आणि लोकवाद्यांच्या मधुर सुरांमध्ये लोकदेवी नंदा शनिवारी संध्याकाळी कुरुड येथील आपल्या माहेरून कैलास यात्रेसाठी रवाना झाल्या. १२ वर्षांच्या दीर्घ अंतराने आयोजित करण्यात आलेली ही २९६ किलोमीटरची ऐतिहासिक यात्रा तब्बल २६ टप्प्यांमधून जाणार असून, यात पाच निर्जन टप्प्यांचाही समावेश आहे. विशेष म्हणजे सुंग काळात जन्मलेला एक चार शिंगांचा मेंढा या 'नंदा देवी बडी जात' यात्रेचे नेतृत्व करत आहे. कुरुड येथील सिद्धपीठावरील तीन दिवसीय उत्सवाची सांगता झाल्यानंतर, संध्याकाळी ठीक ४ वाजता शक्ती पूजेनंतर नंदाची डोली १० किलोमीटर अंतरावरील कुमजुग या पहिल्या थांब्यासाठी निघाली. या भावनिक क्षणी मुलीला सासरी निरोप दिल्यासारखे वातावरण निर्माण झाले असून भक्तांनी अश्रूंनी भरलेल्या डोळ्यांनी देवीला निरोप दिला. रविवारी ही यात्रा कुंडबागडमार्गे लुंत्रा गावात पोहोचेल.

 

 

या सोहळ्यासाठी पंडित मुन्शी चंद्र गौर, दिनेश गौर, कन्हैया प्रसाद, अशोक आणि राजेंद्र प्रसाद यांनी धार्मिक विधी पार पाडले. कुंडबागड आणि सुंग गावांतील भूम्याल तसेच रामनी गावातील त्युना राजकोटी देवतेच्या पुजाऱ्यांच्या उपस्थितीत मंदिराच्या आवारात भव्य देवमेळावा भरला होता. थारलीचे आमदार भूपाल राम तमता, बद्रीनाथचे आमदार लखपत बुटोला, जिल्हा पंचायत अध्यक्ष दौलत सिंग बिष्ट, मंदिर समिती अध्यक्ष सुखवीर रौतेला, बंड डोलीचे अध्यक्ष अशोक गौर यांच्यासह अनेक मान्यवर या प्रसंगी उपस्थित होते. यात्रेच्या मार्गावर भाविक देवीला मका आणि काकडी यांसारख्या स्थानिक वस्तू अर्पण करत आहेत. ही यात्रा पर्वतीय संस्कृतीत केवळ धार्मिक विधी नसून मुलीला माहेरून निरोप देण्याची अत्यंत भावूक परंपरा आहे.

 

दरम्यान, बाधन परगण्याच्या अधिष्ठात्री देवता माता राजराजेश्वरी यांची वार्षिक 'लोक जात' पालखीही कुरुड येथील सिद्धपीठातून कैलास पर्वताकडे रवाना झाली आहे. या लोक जातचा पहिला थांबा चारबांग हा असून, रविवारी ती मथकोट गावात पोहोचेल. ठरलेल्या कार्यक्रमानुसार १७ सप्टेंबर रोजी ही पालखी वेदणी बुग्याल येथील वेदणी कुंडात पोहोचेल. तेथे पूजा-अर्चा संपन्न झाल्यानंतर माता राजराजेश्वरींची पालखी पुढील सहा महिन्यांसाठी थराली येथील देवराडा मंदिरात विराजमान केली जाईल. या संपूर्ण यात्रेमुळे बंड परिसरात उत्साहाचे आणि भक्तीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.