अंतराळ क्षेत्राच्या खाजगीकरणावरून इस्रो कर्मचाऱ्यांमध्ये अस्वस्थता!

Unease among ISRO employees भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेचे (इस्रो) उत्पादन आणि कार्यान्वयन कामे खाजगी कंपन्यांकडे सोपवण्याच्या प्रस्तावामुळे हजारो कर्मचाऱ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण पसरले आहे. इस्रोच्या विविध केंद्रांमधील नऊ प्रमुख कर्मचारी संघटनांनी अध्यक्षांना अधिकृत पत्र लिहून या खाजगीकरणाची धोरणात्मक दिशा, कर्मचाऱ्यांचे भविष्य आणि संस्थेच्या भूमिकेबाबत थेट प्रश्न विचारले आहेत. इंडियन एक्सप्रेसच्या वृत्तानुसार, जीएसएलव्ही (GSLV) रॉकेटद्वारे पृथ्वी निरीक्षण उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण झाल्यानंतर अवघ्या काही तासांतच हे संयुक्त पत्र अध्यक्षांना पाठवण्यात आले. या पत्रावर इस्रो स्टाफ असोसिएशन, SHAR एम्प्लॉईज असोसिएशन, ISAC एम्प्लॉईज असोसिएशन, LPSC, BBU, NRSA एम्प्लॉईज युनियन, IPRC आणि SAC एम्प्लॉईज वेल्फेअर असोसिएशनसह अनेक संघटनांच्या प्रतिनिधींनी स्वाक्षऱ्या केल्या आहेत.

 

 

 

 

नुकत्याच झालेल्या एका कार्यक्रमात 'इन-स्पेस' (IN-SPACe) चे अध्यक्ष पवन कुमार गोएंका यांनी विधान केले होते की, इस्रो यापुढे कोणत्याही नवीन प्रक्षेपण वाहनांची रचना किंवा उत्पादन करणार नाही; हे काम खाजगी व सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांमार्फत (PSUs) केले जाईल. हा बदल स्मॉल सॅटेलाइट लॉन्च व्हेईकल (SSLV) पासून सुरू झाला असून तो पोलर सॅटेलाइट लॉन्च व्हेईकल (PSLV) आणि LVM3 पर्यंत वाढवला जाईल. तसेच, इस्रोकडून आधीच सुमारे १२० तंत्रज्ञान खाजगी क्षेत्राकडे हस्तांतरित करण्यात आले आहे.

 

 

या पार्श्वभूमीवर, प्रक्षेपण वाहनांचे उत्पादन, नियमित उपग्रह निर्मिती खाजगी कंपन्यांकडे सोपवणे आणि नवीन पायाभूत सुविधा खुल्या करणे यावर कर्मचाऱ्यांनी तीव्र चिंता व्यक्त केली आहे. प्रशासनाने या धोरणाचा कायदेशीर आधार, अंमलबजावणीची प्रक्रिया आणि सध्याच्या मनुष्यबळावर किंवा भविष्यातील सरकारी भरतीवर होणाऱ्या परिणामांबाबत कर्मचाऱ्यांना कोणतीही पूर्वकल्पना दिलेली नाही. प्रक्षेपण यानाचे डिझाइन, निर्मिती, एकत्रीकरण, चाचणी आणि प्रक्षेपण ही केवळ कंत्राटी कामे नसून ती इस्रोची मूळ कौशल्ये, संस्थात्मक ज्ञान आणि सामरिक क्षमता असल्याचे या पत्रात आवर्जून नमूद करण्यात आले आहे.