काठमांडू,
ऑगस्ट रोजी आलेल्या भीषण पुरामुळे नेपाळच्या चिलिमे भागातील बोगद्यात अडकलेल्या व्यक्तींना बाहेर काढण्यासाठी बचावमोहीम अधिक तीव्र करण्यात आली आहे. बोगद्याचा काही भाग बंद झाल्याने अडकलेल्या लोकांपर्यंत थेट पोहोचण्यात अडथळे निर्माण झाले आहेत. त्यामुळे भारतीय लष्कराने आता बंद झालेल्या भागापर्यंत पोहोचण्यासाठी पर्यायी मार्ग तयार करण्याचे काम हाती घेतले असून, या मोहिमेत राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल म्हणजेच NDRF आणि सीमा रस्ते संघटना (BRO) यांची पथकेही सहभागी झाली आहेत. बचाव पथके बोगद्यातील अत्यंत अरुंद मार्गाचा वापर करून आत प्रवेश करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. भारतीय आणि नेपाळ लष्कराचे जवान तसेच NDRFचे कर्मचारी संयुक्तपणे शोधमोहीम राबवत आहेत. बोगद्याच्या आत नेमकी परिस्थिती काय आहे, याचा अंदाज घेण्यासाठी एंडोस्कोपिक कॅमेऱ्यांची मदत घेतली जात असून, त्यातून मिळालेली सुरुवातीची छायाचित्रेही समोर आली आहेत.
या तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून अडकलेल्या भागाची पाहणी करून पुढील बचावयोजनेची दिशा ठरवली जात आहे. बोगद्याचा बंद झालेला भाग पार करण्यासाठी सुरक्षित पर्यायी मार्ग तयार करणे हे सध्या बचाव पथकांसमोरील प्रमुख उद्दिष्ट आहे. भारतीय लष्कर, NDRF आणि BROचे जवान सातत्याने या कामात गुंतले आहेत. अडकलेल्या व्यक्तींपर्यंत पोहोचण्यासाठी कमीत कमी वेळेत मार्ग उपलब्ध करून देण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.या मोहिमेला तांत्रिक मदत देण्यासाठी ऑस्ट्रेलियाचे प्रसिद्ध बोगदा तज्ज्ञ अर्नोल्ड डिक्स हे देखील घटनास्थळी उपस्थित आहेत. बोगद्याची सद्यस्थिती आणि निर्माण झालेल्या अडचणींचे मूल्यांकन करून ते बचाव पथकांना तांत्रिक मार्गदर्शन करत आहेत. त्यांच्या अनुभवाचा उपयोग करून बोगद्यातील परिस्थितीनुसार सुरक्षित बचावमार्ग निश्चित करण्याचे काम सुरू आहे.
चिलिमे बोगद्यातील बचावकार्याचे नेतृत्व कर्नल परीक्षित मेहरा करत आहेत. उत्तराखंडमधील सिल्कियारा बोगदा दुर्घटनेतील ४१ कामगारांच्या सुटकेच्या मोहिमेत त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. त्या वेळी १८ दिवसांच्या अथक बचावकार्यानंतर सर्व ४१ कामगारांना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आले होते. याशिवाय अरुणाचल प्रदेशातील सेला बोगद्याच्या बांधकामातही कर्नल मेहरा सहभागी होते. त्यामुळे बोगदा बचावकार्याचा त्यांचा अनुभव चिलिमे मोहिमेसाठी महत्त्वाचा ठरत आहे.सध्या बचाव पथकांचे संपूर्ण लक्ष बोगद्यात अडकलेल्या व्यक्तींपर्यंत पोहोचण्यावर आहे. पर्यायी मार्ग तयार करण्यासोबतच बोगद्याच्या आतील परिस्थितीची तांत्रिक साधनांद्वारे पाहणी केली जात आहे. भारतीय लष्कर, NDRF, BRO आणि नेपाळच्या पथकांकडून अडकलेल्या लोकांना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत.