अग्रलेख

विवेकी आक्रोशाची गरज!

काश्मिरातील पुलवामा येथील केंद्रीय राखीव सुरक्षा दलाच्या (सीआरपीएफ) ताफ्यावरील आत्मघाती हल्ल्यात 40 जवानांना प्राण गमवावे लागल्यानंतर सारा देश दु:खाने स्तब्ध झाला. आज प्रत्येक भारतीयाच्या मनात क्रोध आहे, आक्रोश आहे. आपल्या घरातील एखादा कर्तृत्ववान पुरुष मरण पावल्याची भावना प्रत्येक कुटुंबात आहे. ज्या पाकिस्तानच्या समर्थनाने जैश-ए-मोहम्मद नामक दहशतवादी संघटनेने हा हल्ला घडवून आणला, त्या पाकिस्तानला कायम लक्षात राहील असा धडा शिकविण्याची मागणी प्रत्येक भारतीय, वेदनेने पिळवटून निघालेल्या हृदयातून करत ..

मोदींचा दमदार बाणा!

सोळाव्या लोकसभेचे अखेरचे सत्र बुधवारी संपले. हे सत्र गाजले ते पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या भाषणाने. मोदींनी अनेक भाषणे गाजवली, पण कालच्या त्यांच्या भाषणात आगळाच जोश होता. विरोधकांना समजावणीची भाषा होती, दिलासा होता, केलेल्या कामाचा अभिमान होता, काही सूचना होत्या आणि सशक्त स्पर्धात्मक वातावरणात पुढचा लढा लढण्याचे आवाहनही होते. सोळावी लोकसभा अनेक अर्थाने गाजली. देशात तब्बल ३० वर्षांनी बहुमताचे सरकार सत्तेवर आले आणि या सरकारच्या कामकाजाची फळे देशवासीयांना चाखता आली. चांगले निर्णय झाले, ज्यामुळे देशाला ..

शतदा प्रेम करावे...

स्वातंत्र्याच्या सात दशकांत आम्ही किती पुढारलो, याची गणितं कागदोपत्री मांडता येतीलही कदाचित! भौतिक विकासाच्या पलीकडे मानवी विकासाचा परीघ आम्हाला किती विस्तारता आला, विचारांच्या परिपक्वतेची मर्यादा आम्ही किती प्रमाणात निश्चित करू शकलो, आम्ही सामाजिकदृष्ट्या किती प्रगल्भ, किती सोशीक झालो आणि नेमके त्याच्या उलट स्वत:च्या वैयक्तिक बंदिस्त जीवनासाठीच्या स्वातंत्र्याबाबत किती सजग झालोत, याचाही आलेख मांडता येईल जमलंच तर. जीवनाबाबतच्या संकल्पनांच्या संदर्भात मात्र खरंच आमचं आम्हाला काही ठरवता आलंय्‌, ..

आस्थेवर आघात कशासाठी?

उत्तरप्रदेशातील प्रयागराज येथे सध्या जो महाकुंभ सुरू आहे, तो म्हणजे एक महाआनंदपर्व आहे. हा कुंभमेळा म्हणजे जगातले सगळ्यात मोठे आश्चर्य मानले पाहिजे, एवढा तो भव्य आणि दिव्यही आहे. हा कुंभमेळा तर आहेच, आनंदमेळाही आहे. प्रयागराज येथील त्रिवेणी संगमावर ज्यांनी कुंभस्नान केले, त्यांना मिळालेला आनंद अपार आहे, त्यांना मिळालेले समाधान अपार आहे. देशाच्या कानाकोपर्‍यातून भाविक पवित्र संगमावर दाखल होत आहेत आणि गंगास्नानाचा आनंद लुटत आहेत. एवढेच काय, विदेशातील लोकही या महाकुंभात सहभागी झालेले आहेत. कुठलाही ..

नाठाळ चीन आणि भारतीय काठी...

‘नाठाळाचे माथी हाणू काठी,’ असे तुकाराम महाराज म्हणाले होते. चीन हा अत्यंत नाठाळ, क्रूर, अवसानघातकी असा देश आहे. दुर्दैवाने आशिया खंडात तो आपला शेजारी आहे. नागाच्या वारुळाच्या शेजारीच घर बांधावे, असे आपले झालेले आहे. वारंवार भारताच्या सार्वभौमत्वाला आव्हान देत, नको तिथे मुद्दाम नाक खुपसण्याचे या देशाचे धोरण आहे. आता अरुणाचलात, पंतप्रधान मोदी यांच्या दौर्‍याला आक्षेप घेत चीनने फूत्कार टाकलाच. असा नसता आक्षेप घेणार्‍या चीनला भारताने ठणकावले. मोदींनी दौरा केला. हे असे वारंवार होत ..

कृष्णा यांचे राहुल गांधींवरील आरोप!

इंदिरा गांधींच्या काळापासून राजीव गांधी आणि नंतर डॉ. मनमोहनसिंग यांच्या पंतप्रधानपदाच्या काळापर्यंत केंद्रात मंत्री म्हणून राहिलेले, आंध्रप्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री आणि महाराष्ट्राचे राज्यपाल म्हणून ज्यांनी पद भूषविले असे कॉंगे्रसचे ज्येष्ठ नेते एस. एम. कृष्णा यांनी नुकतीच काही विधाने, कॉंग्रेसचे विद्यमान अध्यक्ष राहुल गांधी यांच्या कार्यप्रणालीबाबत केली. काय म्हणाले कृष्णा? 46 वर्षे मी कॉंग्रेसमध्ये होतो. अनेक चढउतार मी पाहिले. पण, कॉंग्रेसची साथ सोडली नाही. मग मी कॉंग्रेस पक्ष त्यागून भाजपात प्रवेश ..

विमानदार पुत्र...!

काही गोष्टी खूप जुन्या असतात आणि काही जुन्या असूनही नव्याच वाटतात. जसे अमिताभ बच्चन, हे जुने आहेत, मात्र सतत नवे वाटतात. काही गोष्टी नव्याच असतात आणि नेहमी जुन्याच वाटत राहतात. त्या कधी तरुण वाटतच नाहीत. आता याचे उदाहरण वेगळ्याने सांगण्याची गरज नाही. तरुण असूनही त्यांचे लग्न झालेले नाही... हा झाला त्या उदाहरणाचा क्लू; पण त्यामुळे एकदम उत्तर गाठता येत नाही. सलमान खानपासून अनेक पर्याय डोळ्यासमोर येतात. तेही अगदी अचूक असे नाही. कारण, सलमान पन्नाशीतला तरुण वाटतो आणि आपले अचूक उत्तर असलेली व्यक्ती चाळीशीतला ..

महामिलावटीपासून सावधान!

    गुरुवारी लोकसभेत राष्ट्रपतींच्या अभिभाषणावरील धन्यवाद प्रस्तावावर बोलताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी विरोधी पक्ष कॉंग्रेसला लक्तरे निघेपर्यंत धुतले. स्वत:च्या मान-सन्मानाची चाड असणारा कुणी असता, तर शांत बसून आत्मपरीक्षण केले असते. परंतु, कॉंग्रेसचे अध्यक्ष राहुल गांधी यांना, ही चाडही नसल्याचे दिसून येते. दुसर्‍याच दिवशी, चेन्नईच्या द हिंदू नामक भारतविरोधी वृत्तपत्रात जाणीवपूर्वक प्रसिद्ध केलेल्या एका बातमीच्या आधारावर, राहुल गांधी यांनी पत्रपरिषद घेऊन नरेंद्र मोदींवर ..

अण्णा, का करता असली उपोषणं?

परवा अण्णांनी आरंभलेल्या उपोषणात राजकारणाचा जराही लवलेश नव्हता, असं मानू या. राज ठाकरेंनी केलेली वाहवाही असो, की मग कॉंग्रेसने जाहीर केलेला पािंठबा असो, त्यामागे सरकारच्या बदनामीचा कुठलाही हेतू नव्हता, याबाबत तमाम मराठी जनतेने, उर्वरित सार्‍या भारतीय जनांनी खात्री बाळगावी. मुळातच अण्णा हजारे म्हणजे राजकारणविरहित व्यक्तिमत्त्व. त्यांचा कुणीही, स्वत:च्या राजकारणासाठी, त्याला पाहिजे तसा वापर करावा, अशी त्यांची ख्याती झालीय्‌ खरी आताशा. अण्णांचे उपोषण कुणाच्यातरी इशार्‍यावरून सुरू होते. ..

मोठा भाऊ तर जनताच ठरवणार ना?

भारतीय जनता पार्टीसोबत युती केली नाही तर लोकसभेच्या निवडणुकीत शिवसेनेच्या चारपाचही जागा निवडून येणार नाहीत, अशी परिस्थिती असताना आणि त्याची जाणीव असतानाही शिवसेनेचे काही वाचाळ नेते, विशेषत: जे कधी जनतेतून निवडून आले नाहीत, ज्यांनी मागच्या दाराने लोकशाहीच्या मंदिरात प्रवेश केला आहे, असे नेते वारंवार भाजपावर टीका करत दर्पोक्ती करीत आहेत. निवडणूक कशी िंजकायची असते, हे अशा नेत्यांनी आधी निवडणुकीच्या मैदानात उतरून शिकले पाहिजे आणि स्वत:ला िंजकवून मगच डरकाळ्या फोडल्या पाहिजेत. शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे ..

एकच प्याला... प्रबोधनाचा!

जात-वंशश्रेष्ठत्व आणि दारू ही भारतीय समुदायाला लागलेली व्यसनं आहेत आणि त्यावर कितीही प्रबोधन झाले आणि त्यामुळे कुटुंबसंस्था आणि समाज कितीही रसातळाला गेल्याची असंख्य उदाहरणे असली, तरीही यापासून सुटका ती नाही. राजकारण, समाजकारण या दोन विकृतींमुळे प्रदूषित झालेली आहेत. राजकारणातून सत्ताकारण आणि मग सत्ता राखण्यासाठी या दोनच अस्तित्वाचा अस्त्र म्हणून वापर होत असतो. दोन्हींमुळे माणसाच्या चेतासंस्था क्षीण होतात आणि मानसिक चिंता, शारीरिक वेदनांपासून काही क्षण मुक्ती मिळत असते. आपण करत असलेल्या प्रमादांचाही ..

ममतांचे ‘बुरे दिन’ सुरू...!

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची शनिवारी पश्चिम बंगालमधील ठाकूरनगर येथे प्रचंड मोठी सभा झाली. सभेला जनतेने एवढी गर्दी केली की, मैदान कमी पडले आणि तेथे चेंगराचेंगरीची स्थिती निर्माण झाली. हे पाहून स्वत: मोदींनाच आपले भाषण १४ मिनिटांत आटोपते घ्यावे लागले. कोलकात्याच्या ब्रिगेड परेड ग्राऊंडवर सभा घेऊन दाखवावे, असे आव्हान ममतांनी भाजपाला दिले होते. एवढी मोठी संख्या पाहून आता ब्रिगेड ग्राऊंडवर आगामी सभा घेण्याचा भाजपाचा विचार आहे. मोदींची, दुर्गापूर येथेही सभा झाली. तेथेही हजारो लोक जमले होते. एवढे मात्र नक्की ..

नव्या भारताचे अभिवचन!

वर्षाच्या पहिल्या संसद अधिवेशनाच्या पहिल्या दिवशी राष्ट्रपतींचे अभिभाषण असते. हे भाषण जसे राष्ट्रपतींनी नियुक्त केलेल्या मंत्रिमंडळाच्या कामगिरीचे वर्णन असते, तसे ते सरकारच्या आगामी योजनांचे, धोरणांचे सूतोवाचही करणारे असते. गुरुवारी संसदेच्या दोन्ही सभागृहांसमक्ष राष्ट्रपती रामनाथ कोिंवद यांनी जे अभिभाषण केले, ते वैशिष्ट्यपूर्ण होते. मुख्य म्हणजे ते पारंपरिक पद्धतीचे रटाळ वाचन नव्हते. त्यात जोश होता, आश्वस्त स्वर होता. आणि का नसावा? आपण नियुक्त केलेल्या सरकारने जर उत्कृष्ट कामगिरी केली असेल, ..

यथोचित खरडपट्‌टी...!

राफेलबाबत सर्वोच्च न्यायालयाने ‘क्लीन चिट’ दिल्यानंतरही पुन:पुन्हा घासून गुळगुळीत झालेल्या मुद्याला चकाकी आणण्याचे, देशाच्या पंतप्रधानपदाच्या शर्यतीत असलेले कॉंग्रेसचे अध्यक्ष राहुल गांधी यांचे प्रयत्न सुरू आहेत. राफेलवरून पुन्हा एकदा त्यांनी आरोप-प्रत्यारोपांचा धुराळा उडवला आहे. यावेळी त्यांनी वेळ साधली ती माजी संरक्षणमंत्री आणि गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकर यांची आजारपणात भेट घेतल्यानंतरची. राहुल गांधी दोन दिवसांच्या गोव्याच्या भेटीवर अर्थात विश्रांतीसाठी आले होते. यादरम्यान त्यांनी ..

ट्रॅक्टरचा शंकरपट!

काही घटना घडतात अन्‌ त्याची साधी नोंदही आमच्या संवेदनेच्या पातळीवर टिपली गेलेली नसते. त्या घटना म्हणजे पुढच्या भीषण उलथापालथीची नांदी असतात. म्हणजे साधा खोकला म्हणून सोडून दुर्लक्ष करायचे अन्‌ त्यातून विकोपाला गेलेले दुखणे पुढे यायचे, असेच काहीसे या घटनांच्या बाबत होत असते. आपण आपल्या जगण्याच्या बाबत फारसे जागरूक, हळवे नसतो, हेच वारंवार दिसून आले आहे. तंत्र प्रगत होत असताना अन्‌ आम्ही तंत्रशरण होत असताना जीवनशैलीचे पर्यावरण मात्र प्रदूषित होते आहे, याचे भान गेल्या काही पिढ्यांना ..

सच्चा कामगारनेता हरपला!

जॉर्ज फर्नांडिस नावाचा झंझावात, मंगळवारी नेहमीसाठी शांत झाला. कामगारांच्या हितासाठी अखेरपर्यंत लढणारा सच्चा संघटक काळाच्या पडद्याआड गेल्याने, कामगार चळवळीची कधीही भरून न निघणारी हानी झाली आहे. गेली पाच दशके हा झंझावात सारखा घोंघावत होता. जॉर्ज फर्नांडिस यांचा कामगार चळवळीत एवढा जबरदस्त दबदबा होता की, कॉंग‘ेस पक्षातील सर्वच नेते त्यांना चळाचळा कापत. त्यांचे संघटनकौशल्यच तसे होते. नेत्याचा कामगारांप्रती आणि कामगारांचा नेत्यांप्रती विश्वास एवढा जबरदस्त होता की, जॉर्ज यांनी मुंबई बंदची हाक दिली ..

सीबीआयचे नवे वादळ...

आयसीआयसीआय बँकेच्या कर्जवाटप प्रकरणाची चौकशी करणारे सीबीआयचे अधिकारी सुधांशू धर मिश्रा यांची रांची कार्यालयात बदली करण्यात आली. त्यावरून पुन्हा एकदा सीबीआय राजकारणाच्या आखाड्यात चर्चेचा विषय ठरले आहे. आता त्याला पृष्ठभूमी, माजी अर्थमंत्री अरुण जेटली यांच्या ट्वीटची आहे. जेटली सध्या अमेरिकेत उपचार घेत आहेत. त्यांच्याकडच्या मंत्रालयाचा कार्यभार पीयूष गोयल सांभाळत आहेत. अरुण जेटली यांनी अगदी दोनच दिवस आधी आयसीआयसीआयच्या अधिकार्‍यांवर गुन्हे दाखल करण्याच्या सीबीआयच्या कृतीला ‘साहसवाद’ ..

परिपक्व लोकशाहीचा परिमळ!

भारताचा राज्यकारभार करण्यासाठी ब्रिटिश संसदेने तयार केलेला गव्हर्नमेंट ऑफ इंडिया अॅक्ट 1935 बदलून त्याजागी स्वतंत्र भारताचे स्वत:चे संविधान लागू होण्याला 26 जानेवारी 2019 रोजी 69 वर्षे पूर्ण होत आहेत. या काळात भारतात परिपक्व व शाश्वत लोकशाही प्रस्थापित केल्याबद्दल समस्त भारतीय अभिनंदनास पात्र आहेत. 1975 साली हुकूमशाही वृत्तीच्या इंदिरा गांधी यांनी आपली पंतप्रधानपदाची खुर्ची वाचविण्यासाठी, सर्व लोकशाही मूल्ये पायदळी तुडवून देशावर आणिबाणी लादली होती. निवडणुकीत प्रचंड भ्रष्टाचार करून इंदिरा गांधी निवडून ..

गांधीशरण कॉंग्रेसचे बोथट प्रियांकास्त्र!

नाही नाही म्हणता पंडित जवाहरलाल नेहरू यांची पणती, इंदिरा गांधींची नात, सोनिया आणि राजीव गांधींची मोठी कन्या आणि कॉंग्रेसचे अध्यक्ष राहुल गांधी यांची भगिनी प्रियांका वढेरा-गांधी यांनी राजकारणात पाऊल ठेवले. आजवर ते नव्हते का? याचे उत्तर नकारात्मक असले, तरी अधिकृत रीत्या त्यांच्या राजकारणातील प्रवेशावर शिक्कामोर्तब झालेले नव्हते. काल ते झाले. त्यांच्यावर पूर्व उत्तरप्रदेशच्या सरचिटणीसपदाची जबाबदारी देण्यात आली आहे. पूर्व उत्तरप्रदेशातील लोकसभेचे 40 मतदारसंघ त्यांच्या अखत्यारित येणार आहेत. त्यांच्या राजकारणाती..

केलपाणी : दुर्दैवी, निषेधार्ह अन्‌ लज्जास्पद...

पुरोगामी, सोज्ज्वळ, समंजस, सुसंस्कृत म्हणवणार्‍या महाराष्ट्राला न शोभणारे कृत्य परवा मेळघाटातल्या केलपाणीत घडले. आदिवासींच्या अन्यायाला वाचा फोडण्याच्या नावाखाली, त्या शासनदरबारी मांडण्यासाठी िंकवा त्याला प्रतिसाद मिळत नसल्याचा कांगावा करीत क्षोभ व्यक्त करण्यासाठी कुणी असला तमाशा मांडणार असेल, तर त्याचा तीव्र शब्दांत निषेधच व्हायला हवा. चार वर्षांपूर्वी पुनर्वसित झालेल्या गावकर्‍यांनी, पूर्वीच्या आपल्या गावठाणात येऊन, वनाधिकारी आणि राज्य राखीव दलाच्या जवानांवर, कुणाच्यातरी सांगण्यावरून, ..

सब का साथ, सब का विकास...

‘सब का साथ, सब का विकास...’ हा नारा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत दिला होता. निवडणुका घोेषित होण्यापूर्वी आणि निवडणुकीच्या प्रचारातही मोदी यांनी हा नारा दिला होता आणि तो देशातच नव्हे, तर देशाबाहेरही लोकप्रिय झाला होता. आता पुन्हा नरेंद्र मोदी यांनी तोच नारा अप‘त्यक्षपणे दिला आहे. या देशातील सवा कोटी जनतेपैकी कुणालाही सकाळ-संध्याकाळ आपल्या देशभक्तीचे प्रमाणपत्र देण्याची गरज नाही असे सांगत, मोदी यांनी त्यांच्या सरकारवर असहिष्णुतेचा आरोप करणार्‍यांना ..

माया, ममता आणि पवार

ममतांनी कोलकात्यात मोठी सभा केली. लाखो लोक होते. असणारच. त्यात घुसखोरी करून आलेल्या मुस्लिमांची संख्या  लक्षणीय होती. बंगालमधील झाडून सर्व मुस्लिम समुदायाचे लोकही असणारच. फतवाच काढला होता ममतांनी. सब लोक आना चाहिये. त्यांना ममता हव्या आहेत. बंगालच्या जनतेला ममता नको आहेत. कारण, हिंदू धर्माची, संस्कृतीची उपेक्षा आणि मुसलमानांचे लांगुलचालन, विरोधी पक्षांची मुस्कटदाबी असे अनेक प्रकार ममता करीत असतात. त्यांच्या या कारभाराला लोक कंटाळले आहेत. ममतांना भीती वाटते की, भाजपाला मोकळे रान मिळाले तर आपली ..

भाषा, परंपरा आणि संस्कृतीचा संगम!

प्रयागराज येथे महाकुंभाला शानदार सुरुवात झाली आहे. मकरसंक्रांतीच्या शुभपर्वावर महाकुंभ सुरू होत असतो, तसा तो झाला. 15 जानेवारीपासून सुरू झालेला हा महाकुंभ 4 मार्च 2019 पर्यंत चालेल. हा महाकुंभ म्हणजे भाविकांसाठी गंगास्नानाची महापर्वणीच म्हणावी लागेल. देशाच्या विविध भागांतून कोट्यवधी भाविक या काळात प्रयागराज येथे येतील आणि गंगेत पवित्र स्नान करतील. विविध भाषा, प्रांत, संस्कृती, परंपरा या सगळ्यांचा संगम या ठिकाणी अनुभवास येतो, हे भारतवासीयांचे महाभाग्यच म्हटले पाहिजे. हे कुंभपर्व आपल्या सांस्कृतिक आणि ..